Gaye NARİN, Selda SARIKAYA, Şenay ÖZDOLAP ÇOBAN, Tuğçe KÖKSAL, Sümeyra Nur TABANLI
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2026;29(2):119-129
Amaç: Koronavirüs hastalığı-2019 [coronavirus disease-2019 (COVID-19)] enfeksiyonu sonrası, uzun vadede sağlık ve yaşam kalitesini etkileyebilecek şekilde azalmış egzersiz kapasitesi görülebilir. Kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET), fonksiyonel kapasiteyi ve iyileşmeyi değerlendirmedeki etkinliği yüksek bir testtir. Bu çalışmada, COVID-19 enfeksiyonu sonrası temel egzersiz kapasitesini değerlendirmeyi ve yapılandırılmış bir aerobik egzersiz eğitim programının, fonksiyonel kapasite üzerine etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Bu prospektif çalışmaya, 18-55 yaş aralığındaki 14 COVID-19 sonrası hasta ile 15 sağlıklı bireyden oluşan eşleştirilmiş bir kontrol grubu dahil edildi. Tüm katılımcılar, maksimal oksijen kapasitesi (VO2max), anaerobik eşik düzeyindeki oksijen tüketimi [oxygen uptake at the anaerobic threshold (VO2AT)], ventilatuar anaerobik eşik [ventilatory anaerobic threshold (VAT)], kalp hızı toparlanması [heart rate recovery (HRR)] ve solunum değişim oranı [respiratory exchange ratio (RER)] parametreleri açısından tedavi öncesinde KPET ile değerlendirildi. COVID-19 sonrası hastalar, 15 seans aerobik egzersiz tedavisi aldı ve tedavi sonrasında KPET ile yeniden değerlendirildi. Bulgular: COVID-19 sonrası hastalar ile kontrol grubu arasında RER ve VAT açısından anlamlı bir fark olmadığını gösterdi (p>0,05). Ancak bazal VO2max ve 1. dk HRR, COVID-19 sonrası hastalarda belirgin olarak düşüktü (p<0,05). Aerobik egzersiz programının uygulanması sonrası ise hastaların VO2max ve VAT değerlerinde anlamlı iyileşmeler gözlendi (p<0,05). Sonuç: Çalışma bulguları, COVID-19 enfeksiyonu sonrası bireylerde kardiyorespiratuar kapasitenin azaldığını ortaya koymuştur. Uygulanan yapılandırılmış aerobik egzersiz eğitimi sonrasında, kardiyopulmoner ve metabolik parametrelerde anlamlı iyileşme ile fonksiyonel kapasitede artış saptanmıştır.
