EZGİ GÜLTEN, DUYGU ÖCAL, ELİF MUKİME SARICAOĞLU, İREM AKDEMİR KALKAN, GÜLE ÇINAR, ZEYNEP CEREN KARAHAN, EBRU EVREN, EBRU US, ALPAY AZAP, ATİLLA HALİL ELHAN
Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;27(2):197-202
Amaç: Dünya Sağlık Örgütü, COVID-19 tanısında referans yöntem olarak reverz transkriptaz polimeraz zincir reaksiyonunu (RT-PZR) önermektedir. Ancak bu yöntem; zaman alıcı ve maliyetli olup özel donanım ve eğitimli personel gerektirmektedir. Bu nedenle, hızlı antijen testleri (HAT) potansiyel bir alternatif olarak öne çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı, COVID-19 ile ilişkili semptomları olan erişkin hastalarda SARS-CoV-2 Hızlı Antijen Testi’nin (Ref No: 9901- NCOV-01G, Roche Diagnostics) RT-PZR ile karşılaştırmalı tanısal performansını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Bu prospektif gözlemsel çalışmada, 492 semptomatik erişkin hastadan eş zamanlı olarak alınan oro- nazofarengeal sürüntüler HAT ve RT-PZR yöntemleriyle test edilmiştir. Tanısal ölçütler hesaplanmış ve döngü eşiği (Ct) değerlerinin ve semptom süresinin HAT performansı üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Bulgular: RT-PZR ile test edilen 492 hastanın 167’sinde (%33,9) oro-nazofarengeal sürüntü örnekleri pozitif bulunmuştur. RT-PZR ile karşılaştırıldığında, HAT’in duyarlılığı %90,4 [güven aralığı (GA) %95: %85–%94], özgüllüğü %98,8 (GA %95: %96,9–%99,5), pozitif prediktif değeri %97,4 (GA %95: %93,6–%99) ve negatif prediktif değeri %95,3 (GA %95: %92,4–%97,1) olarak hesaplanmıştır. Yanlış negatif HAT sonuçlarına sahip örneklerin Ct değerleri, her iki yöntemle de pozitif saptanan örneklere kıyasla daha yüksek bulunmuştur [23,93±4,40) vs. 18,42±4,56), p<0,001]. Ct değerlerine göre HAT’in duyarlılığı <22, 22–26 ve >26 grupları için sırasıyla %96,5, %80,5 ve %30,8 olarak saptanmıştır. Ayrıca, Ct değeri arttıkça HAT’in SARS-CoV-2 enfeksiyonunu saptama olasılığı anlamlı şekilde azalmıştır (p<0,001). Sonuç: SARS-CoV-2 Hızlı Antijen Testi, semptomatik hastalarda yüksek tanısal performans göstermiş ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen minimum duyarlılık ve özgüllük eşiklerinin üzerinde bulunmuştur. Ct değerinin artmasıyla, ki bu durum viral yükün azalmasını yansıtmaktadır, testin duyarlılığı düşse de HAT COVID-19 olgularının erken saptanması ve izolasyonu açısından değerli bir başvuru testi olarak ön plana çıkmaktadır. Semptomatik hastalarda negatif HAT sonucu alınması durumunda sonucun RT-PZR testi ile doğrulanması önerilmektedir.
