Ezgi KARATAŞ, Rana Nagihan AKDER, Eda KÖKSAL, Özge KÜÇÜKERDÖNMEZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(1):140-147
Bu çalışmanın amacı, COVID-19 izolasyon ve açılma dönemlerinde Türkiye'deki yetişkin kadınların besin alımı, antropometrik ölçümleri, fiziksel aktivite düzeyi, uyku kalitesi ve psikolojik iyi oluşlarındaki değişimleri değerlendirmektir. Mayıs ve Temmuz 2020 tarihlerinde yürütülen bu uzunlamasına çalışmaya 19 -60 yaş aralığında 129 kadın katılmıştır. Veriler; üç günlük besin tüketim kaydı, bir günlük fiziksel aktivite kaydı, antropometrik ölçümler, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Türkçe D uygusal Yeme Ölçeği ve PERMA İyi Oluş Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Beslenme verileri BEBIS programı ile analiz edilmiştir. İzolasyon döneminde ve sonrasında katılımcıların toplam enerji, karbonhidrat, protein ve yağ alımında anlamlı bir fark bulun ammıştır. Ancak omega -3 yağ asitleri, çoklu doymamış yağ asitleri, posa ve C vitamini alımı izolasyon döneminde anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur. PERMA puanları izolasyon döneminde daha düşük; olumsuz duygu ve yalnızlık puanları ise daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Uyku kali tesi her iki dönemde de düşük düzeyde kalmıştır. Regresyon analizleri, protein ve omega -3 alımındaki ar tışın uyku ve iyi oluş üzerinde olumlu etkili olduğunu; doymuş yağ ve enerji alımındaki artışın ise olumsuz etkilerle ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu çalışma, kriz dönemlerinde psikolojik durumun ve uyku kalitesinin beslenmeden etkilendiğini; özellikle omega -3 yağ asitlerinin uyku kalitesi ve genel iyi oluş üzerindeki olumlu etkilerini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, izolasyon gibi stresli veya sosya l olarak kısıtlayıcı durumlarda omega -3 yağ asidi alımının artırılması, uyku ve duygusal sağlık açısından yararlı bir strateji olarak değerlendirilebilir
