Özlem ÇİÇEK ZEKEY, Halit Necmi UÇAR, Merve KUZ KELEŞ, Fatih Hilmi ÇETİN, Serhat TÜRKOĞLU
Genel Tıp Dergisi - 2025;35(6):1227-1238
Amaç: COVID-19 pandemisi sırasında daha önce anksiyete bozukluğu (AB) tanısı almış ergenlerin anksiyete düzeylerinin, travma tepkilerinin, aleksitimi düzeylerinin ve baş etme stratejilerinin değerlendirilmesi araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Travma tepkileri, Çocuk Olayın Etkisi Ölçeği (Cries-13) kullanılarak değerlendirilmiş, çocukluk çağı anksiyete bozuklukları ise Çocuklarda Anksiyete İle İlgili Duygusal Bozukluklar Taraması (Scared) kullanılarak belirlenmiştir. Aleksitimi düzeyleri Toronto Aleksitimi Ölçeği-20 (Tas-20) kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu ölçeğe göre, toplam puan >=52 ise örneklem aleksitimik grup, toplam puan <=51 ise aleksitimik olmayan grup olarak sınıflandırılmıştır. Ergenlerin başa çıkma stratejileri Kidcope'un Türkçe versiyonu (Kidcope-T) kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Aleksitimik grup Cries-13, Scared, Kidcope kaçıngan başa çıkma ve Kidcope olumsuz başa çıkma alt gruplarında aleksitimik olmayan gruba göre daha yüksek puan aldı. AB tanılı ergenlerde Tas-20 puanları Scared puanları, Cries-13 ve Kidcope puanları ile ilişkili bulunmuş, mediasyon analizi sonuçları aleksitiminin Cries-13 ve Scared puanları arasında tam mediatör role sahip olduğunu göstermiştir. Sonuç: Bu çalışma, pandemi sürecinde AB tanılı olan ergenlerde aleksitiminin, anksiyete düzeyleri ve travma tepkileriyle ilişkili olduğunu ve aleksitiminin anksiyete düzeyleri ile travma tepkileri arasındaki ilişkide aracı bir rol oynadığını ortaya koymuştur.
