COVID-19 PANDEMİSİ SIRASINDA KANSER HASTALARINDA HAMİLTON ANKSİYETE ÖLÇEĞİ KULLANILARAK DEĞERLENDİRİLEN EK ANKSİYETE

Gülhan İpek Deniz, Reşit Akyel, Veysi Çeri

Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(2):0-0

Afyonkarahisar Health Sciences University / Faculty of Health Sciences / Public Health Nursing Department, Afyon, Türkiye

 

Amaç: COVID-19 pandemisi, özellikle kanser hastaları gibi savunmasız gruplarda önemli düzeyde psikolojik sıkıntıya yol açmıştır. Bu çalışmanın amacı, pandemi sürecinde kanser hastalarında anksiyete düzeylerini Hamilton Anksiyete Ölçeği (HAM-A) kullanarak değerlendirmek ve anksiyete ile demografik ve klinik değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Bu prospektif, gözlemsel ve kesitsel çalışma, kurum etik kurul onayı alınarak yürütülmüştür. Haziran-Ağustos 2020 tarihleri arasında aktif tedavi görmekte olan veya klinik takip altında bulunan 157 kanser hastası çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların demografik ve klinik özellikleri kaydedilmiş, anksiyete düzeyleri eğitimli klinisyenler tarafından HAM-A kullanılarak değerlendirilmiştir. Uygun parametrik ve parametrik olmayan istatistiksel analizler yapılmış, p < 0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %57'si kadın (n = 89), %43'ü erkekti (n = 68) ve yaşları 19-87 yıl arasında değişmekteydi. En sık görülen kanser türleri meme, kolorektal, akciğer ve mide kanserleriydi. HAM-A sonuçlarına göre hastaların %79'unda düşük düzeyde anksiyete saptanırken, yaklaşık %21'inde orta ile çok yüksek düzey arasında değişen anksiyete gözlendi. Anksiyete düzeyleri ile yaş, cinsiyet veya kanser tipi arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Cinsiyet ile kanser tipi arasında ise beklenen klinik dağılımla uyumlu güçlü bir ilişki saptandı. Sonuç: Bu bulgular, pandeminin psikolojik etkisinin kanserin kendi duygusal yükü tarafından büyük ölçüde gölgelendiğini düşündürmektedir; ancak çalışmada pandemi öncesine ait karşılaştırmalı veriler bulunmadığından, bu yorum nedensel bir çıkarım olarak değil, mevcut bulgulara dayanan olası bir açıklama olarak değerlendirilmelidir.