MERVE AKDENİZ LEBLEBİCİER DİLAN BULUT ÖZKAYA FATIMA YAMAN
Kocatepe Tıp Dergisi - 2023;24(3):287-292
AMAÇ: Bu çalışmada amaç, iskemik veya hemorajik inmeye bağlı hemipleji tanısı ile takipli hastalarda COVİD-19 pandemisi sırasında fonksiyonellik, duygu-durum ve yaşam kalitesindeki değişiklikleri araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: COVID-19 pandemi döneminden önce inmeye bağlı hemipleji tanısı ile 30 seans rehabilitasyon tedavisi alan 83 hasta (ortalama yaş 62.0±6.43 yıl) çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (VKİ), inme süresi, inme tipi, etkilenen taraf ve eğitim düzeyi ile ilgili veriler kaydedildi. Tüm değerlendirmeler COVID-19 pandemisinden önce yapıldı ve pandeminin başlamasından sonraki ilk yılda tekrarlandı. Hastaların fonksiyonel durumları Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçütü (FIM) ile, depresyon düzeyleri Beck Depresyon Envanteri (BDI) kullanılarak, yaşam kaliteleri İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (SS-QOL) ile değerlendirildi. BULGULAR: COVID-19 öncesi ve pandeminin 1. yılında değerlendirilen hastaların FIM toplam puanlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (91.32±15.94 ve 87.15±15.60, p<0.001). COVID-19 öncesi ve pandeminin 1. yılında hastaların FIM öz bakım skorları sırasıyla 27.45±6.62 ve 25.27±7.08, FIM sfinkter kontrol skorları sırasıyla 10.10±2.56 ve 9.39±2.87, FIM transfer puanları sırasıyla 14.67±3.36 ve 13.61±3.54, FIM sosyal algı puanları sırasıyla 18.40±1.86 ve 17.67±1.93 olarak saptandı (p<0.001). BDI skoru pandemi öncesi 10.06±3.18 ve pandeminin 1. yılında13.66±3.04, SS-QOL skorları pandemi öncesi 136.48±29.63 ve birinci yıl değerlendirmesinde 133.63±29.63 idi. (p<0.001). SONUÇ: COVID-19 pandemisi kronik hemiplejili hastalarda hem takip hem de rehabilitasyon tedavisinde gecikmelere neden olmuştur. Rehabilitasyon tedavisinden yoksun kalma ve sosyal izolasyon hastaların fonksiyonelliğini, yaşam kalitesini ve duygu durumunu etkilenmiştir.
