Sıdıka PELİT AKSU, Sultan ÖZKAN ŞAT, Şengül YAMAN SÖZBİR, Ayten ŞENTÜRK ERENEL
Sağlık ve Toplum Dergisi - 2026;36(2):132-143
Giriş ve Amaç: Bu çalışma, COVID-19 pandemisi sırasında menopoz dönemindeki kadınların yaşam kalitesi ve psikolojik dayanıklılık düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Bu kesitsel çalışma, COVID-19 pandemisi sırasında 171 katılımcı ile çevrimiçi olarak yürütülmüştür. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Anketi ve Yetişkin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Fiziksel aktivitesinde değişiklik bildiren kadınların yaşam kalitesi, Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Anketi'nin psikososyal alt boyutunda anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (t = 2.617, p = 0.010). Yeme alışkanlıklarında değişiklik yaşayan kadınların yaşam kalitesi, hem psikososyal (t = 2.704, p = 0.008) hem de fiziksel (t = 2.873, p = 0.005) alt boyutlarda anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur. Cinsel alışkanlıklarında değişiklik bildiren kadınların yaşam kalitesi, psikososyal (t = 2.226, p = 0.027) ve cinsel (t = 3.392, p = 0.001) alt boyutlarda anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur. Sağlık hizmetlerini kullanımında değişiklik yaşayan katılımcıların psikolojik dayanıklılık düzeyleri, özellikle sosyal kaynaklar alt boyutunda anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (t = -2.688, p = 0.008). Psikolojik dayanıklılığın sosyal kaynaklar alt boyutu ile yaşam kalitesinin fiziksel (r = -0.204, p = 0.007) ve cinsel (r = -0.207, p = 0.007) alanları arasında zayıf düzeyde negatif ilişkiler saptanmıştır. Sonuç: COVID-19 pandemisi sürecinde fiziksel kısıtlamalar ve sosyal izolasyon, menopozal kadınlarda yaşam kalitesi ve psikolojik dayanıklılığı olumsuz etkilemiştir. Özellikle sosyal kaynaklar boyutu olmak üzere yüksek psikolojik dayanıklılık, daha iyi yaşam kalitesi ile ilişkilidir.
