Esra Demir ÖZER, Kerim Hakan ALTINTAŞ
Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi - 2026;35(4):262-279
Arka Plan: COVID-19, küresel ölçekte sağlık sistemlerini zorlamış ve sağlık çalışanları için derin psikososyal sonuçlar doğurmuştur. Olumsuz bir gelecek beklentisi olarak umutsuzluk; korku, kaygı ve tükenmişlikle birlikte ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışma, COVID-19 pandemisi sürecinde sağlık çalışanlarının umutsuzluk düzeylerini incelemeyi ve deneyim ile algılarına dayalı ilişkili faktörleri belirlemeyi amaçlamıştır. Yöntem: Araştırma grubu, bir eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan tüm personelden oluşmuştur. Veriler, 562 personelden (aktif personelin %48,2'si) toplanmıştır. Veri toplama araçları bir anket formu ve Beck Umutsuzluk Ölçeği'dir. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklemler t testi, Bonferroni/Tamhane post-hoc testleri ile tek yönlü ANOVA ve aşamalı çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Ortalama yaş 35,8+/-8,8 yıl, ortalama çalışma süresi 9,1+/-8,3 yıldır. Katılımcıların %61,2'si kadın, %30,8'i hekim ve %27,0'ı hemşiredir. Katılımcıların yaklaşık üçte biri COVID-19 birimlerinde çalışmış, üçte biri enfekte olmuş ve yarıdan fazlası doğrudan COVID-19 hastalarına bakım vermiştir. İkili analizlerde sigara kullanımı, görev yeri değişikliği, COVID-19 hastalarına doğrudan bakım verme ve meslektaşların bilgi düzeyini yetersiz bulma daha yüksek umutsuzlukla ilişkili bulunmuştur. Çok değişkenli modelde ise kadın cinsiyet, kronik hastalık/yeti yitimi, karma çalışma düzeni, psikolojik etkilenme, pandeminin kontrol altına alınamayacağı düşüncesi ve normale dönüşe ilişkin kötümser beklenti umutsuzlukla bağımsız ilişkisini korumuştur. Sonuç: Umutsuzluk, pandemik afetlerde sağlık çalışanları arasında kritik bir psikolojik sorundur. Kırılgan grupların erken tanınması ve belirsizliği azaltmaya, yeterli kişisel koruyucu ekipman sağlamaya ve vardiya düzenini düzenlemeye yönelik kurumsal destek, iş gücü dayanıklılığını güçlendirmek için gereklidir. Bu bulgular, psikolojik iyilik halinin pandemi hazırlık ve mesleki sağlık politikalarına entegre edilmesi gerekliliğini vurgulamaktadır.
