Seçil Yigen İritaş, Leyla Hüseynova Terzi
Ağrı Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;4(2):72-80
Amaç: COVID-19 pandemisi sağlık hizmetlerinin sunumunu aksatmış ve estetik işlemlere yönelik tutumlar ile uygulayıcı tercihlerinde değişikliklere yol açmıştır. Bu çalışmada, pandeminin Türkiye'deki yetişkinlerde cerrahi olmayan estetik işlemlere yönelik tercihleri ve uygulayıcı seçimi üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Gereçler ve Yöntemler: Veriler, Kasım-Aralık 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen çevrim içi bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Yirmi altı sorudan oluşan ankette katılımcıların demografik özellikleri, işlem sıklıkları, değişim nedenleri ile pandemi öncesi ve pandemi dönemindeki uygulayıcı tercihleri sorgulanmıştır. Veriler Student t-testi, Pearson ki-kare testi, McNemar testi ve Wilcoxon testi kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel değerlendirmeler IBM SPSS Statistics 25.0 programı ile yapılmış ve p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %89'u kadın, %92'si ise üniversite ve üzeri eğitim düzeyindeydi. Pandemi öncesinde katılımcıların %78,4'ü en az bir estetik işlem yaptırmış olup, en sık uygulanan işlemler botulinum toksin enjeksiyonları (%76,9) ve dermal dolgulardı (%35,1). Pandemi döneminde katılımcıların %46,8'i işlem sıklığında değişiklik olmadığını, %19,3'ü azalma, %12,3'ü ise artış olduğunu bildirmiş; %21,6'sı ise ilk kez estetik işlem yaptırmıştır. Daha önce hekim dışı uygulayıcıları tercih edenlerin yaklaşık yarısı pandemi sırasında hekimlere yönelmiştir. Bu grup daha genç, bekâr ve ilçe düzeyindeki yerleşimlerde yaşayan bireylerden oluşmaktaydı. Profesyonellik, güvenilir materyal kullanımı, hijyen ve komplikasyonların uzman yönetimi bu değişimin başlıca nedenleri olarak belirtilmiştir. Ayrıca katılımcıların %93,3'ü COVID-19 aşısı yaptırdığını veya yaptırmayı planladığını ifade etmiştir. Sonuç: Pandemi, estetik işlem davranışlarını anlamlı ölçüde etkilemiştir. Özellikle genç ve bekâr bireylerde hekim tercihinin artması, güven, hijyen ve mesleki uzmanlığın hasta tercihlerini şekillendiren temel unsurlar olduğunu göstermektedir.
