İSMAİL KOÇ, EBRU AKBUĞA KOÇ
Southern Clinics of Istanbul Eurasia - 2024;35(1):27-33
GİRİŞ ve AMAÇ: COVID-19 pandemisinin Toplum Ruh Sağlığı Merkezi’ne kayıtlı şizofreni hastaları üzerindeki etkisinin depresyon, intihar riski ve şiddete meyil açısından incelenmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışma Toplum Ruh Sağlığı Merkezi’ne (TRSM) kayıtlı ve düzenli olarak takibi yapılan hastalar üzerinde yapılmıştır. Çalışmaya DSM-V (American Psychiatric Association 2013)’e göre şizofreni tanısını karşılayan ve dahil edilme kriterlerine uyan yüz sekiz birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılmaya yazılı olarak onam veren bireyler sırasıyla Covid-19 pandemi döneminde hastane yatışı gerçekleşen (n=39), hastane yatışı olmayan ancak acil eylem planı yapılan (n=37) ve yatış veya acil eylem planı yapılmayan stabil hasta (n=32) şeklinde üç gruba ayrılmıştır. 18-65 yaş arasında olan, TRSM’den hizmet alıyor olan, en az iki yıldır şizofreni tanısı almış olan, hastalığın aktif döneminde olmayan, organik mental bozukluğu olmayan, ek psikiyatrik hastalığın olmayan, okur-yazar olan bireyler çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada hastaların klinik ve sosyodemografik bilgilerini içeren anket, Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ), Buss-perry Saldırganlık Ölçeği (BPSÖ) ve İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ) kullanılmıştır. BULGULAR: CŞDÖ ve BPSÖ skorlarında gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunurken (p<0.05), İOÖ toplam skorunda ise gruplar arasında anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05). BPSÖ alt boyutlarda fiziksel, sözel saldırganlık ve öfke açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken (p>0.05), düşmanlık alt grubunda ise istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0.05). İOÖ’nde Olumsuz benlik ve tükenme, düşmanlık alt boyutlarında gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmaz iken (p>0.05), hayata bağlılıktan kopma alt boyutunda ise gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0.05). Eğitim düzeyi ve CŞDÖ değerleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı negatif yönde korelasyon saptanmıştır. (r: 0,451 p: 0.025). TARTIŞMA ve SONUÇ: Çalışmamızda Covid-19 pandemi döneminde yatış yapan veya yatış yapmayan ama acil müdahale gerektiren hasta gruplarının stabil takipli hastalara göre CŞDÖ ve BPSÖ toplam skorlarının istatistiksel açıdan anlamlı bulunmasının TRSM takipli depresyona veya şiddete meyilli olan şizofreni hastalarının pandemi döneminden önemli derecede etkilendiklerini ve tedavi takiplerinin daha önem arz ettiği sonucunu göstermektedir.
