HAKAN KİLCİ, ADEM MELEKOĞLU, GÜNEŞ MELİKE DOĞAN, MUTLU CAGAN SUMERKAN, ÖZGÜR SELİM SER, ERTUĞRUL ALTINBİLEK
Hitit Medical Journal - 2025;7(2):227-234
Amaç: Koronavirüs SARS-CoV 2’nin neden olduğu COVID-19, venöz ve arteriyel tromboembolik olayların sıklıkla görüldüğü pandemik bir viral solunum yolu enfeksiyonudur. Bu çalışma COVID-19 pnömonili hastalarda aterojenik indeksler ile kardiyovasküler tromboembolik olaylar arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya Mart 2020 ile Aralık 2020 arasında COVID-19 pnömonisi tanısı alan toplam 805 yatan hasta (ortanca yaş 63 [IQR: 52-74] yıl; %45,1 kadın) dahil edildi. Hastalar kardiyovasküler tromboembolik olaylara göre kardiyovasküler tromboembolik olay olanlar (n=96) ve kardiyovasküler tromboembolik olay olmayanlar (n=709) olarak iki gruba ayrıldı. Tüm klinik ve demografik veriler ve laboratuvar sonuçları analiz edildi. Çalışmaya dahil edilen hastalarda Plazmanın Aterojenik İndeksi (AIP (Log10 (trigliserit / HDL)), Aterojenik Coefficient (AC (HDL / HDL olmayan)) Castelli-I Risk İndeksi (CRI-I (Total kolesterol / HDL)), Castelli-II Risk İndeksi (CRI-II (LDL / HDL)) hesaplanmıştır. Bulgular: Aterojenik Coefficient, CRI-I ve CRI-II değerleri kardiyovasküler tromboembolik olay grubunda istatistiksel anlamlı derecede yüksek saptandı (sırasıyla p=0,001, p=0,001, p=0,007). Kardiyovasküler tromboembolik olaylar grubunda AIP değerleri daha yüksekti ancak istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,051). Kardiyovasküler tromboembolik olaylar grubunda HDL değerleri istatiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu (p=0,001), CRP ve D-dimer değerleri ise istatiksel olarak anlamlı olarak yüksek bulundu (sırasıyla p<0,001, p=0,006). Çok değişkenli analizde COVID-19 pnömonili hastalarda Aterojenik Coefficient (OR: 1,294, %95 CI: 1,089-1,1537, p= 0,003), D-dimer, Hipertansiyon ve mevcut sigara içiminin kardiyovasküler tromboembolik olayların bağımsız öngördürücüleri olduğu saptandı. Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları COVID-19 pnömonili hastalarda kardiyovasküler tromboembolik olayları tahmin etmek için aterojenik indeksler kullanılabileceğini göstermektedir.
