BARIŞ HEKİMOĞLU, ŞİRİN HEKİMOĞLU
Klimik Dergisi - 2022;35(1):14-20
Amaç: Çalışmanın amacı, COVID-19 pnömonisinde nadir olarak görülen pnömotoraks, pnömomediastinum ve cilt altı amfizem gelişen hastaların tedavi süreç ve sonuçlarını paylaşarak literatüre katkıda bulunmak ve olası yüksek mortalite durumunu ortaya koymaktır. Yöntemler: Nisan 2020 ile Haziran 2021 arasındaki 14 aylık süreçte, pandemi acil servisinde, COVID-19 polimeraz zincir reaksiyonu (“polymerase chain reaction”, PCR) sürüntü testi pozitif sonuçlanan ve toraks bilgisayarlı tomografisi (BT) ile doğrulanarak COVID-19 pnömonisi tanısı alan; takip eden süreçte evde veya hastanede yatarak tedavi altında iken pnömotoraks, pnömomediastinum ve cilt altı amfizem komplikasyonları gelişen hastalar dosya verileriyle retrospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Olgular; yaş, cinsiyet, ev veya hastane tedavi esnasında söz konusu patolojilerin oluşması ve oluştuğu gün, müdahale sonrası ve toplam yatış süresi, mortalite, sigara kullanımı ve ek hastalık açısından değerlendirildi. Bulgular: COVID-19 pnömonisi olan toplam 26 hasta (4 kadın ve 22 erkek, ortalama yaş 52) çalışmada yer aldı. Bu hastaların 15 (%57.7)’inde ev tedavisi sırasında, diğerlerinde ise hastanede yatarak tedavi görürken pnömotoraks, pnömomediastinum ve cilt altı amfizem komplikasyonları gelişti. Kadın hastaların yaş ortalaması 74 olup 3’ünde pnömomediastinum ve birinde kombine pnömotoraks ve pnömomediastinum görüldü. Tümü yoğun bakım ünitesi (YBÜ) hastasıydı; iki hasta mekanik ventilatörde entübeyken, iki hasta ise yüksek akım oksijen cihazında tedavi alırken komplikasyonlar oluştu. Kadın hastalardan 3’ünde mortalite gelişti. Erkek hastaların yaş ortalaması 48.2 olup 12 hastada pnömotoraks, 8 hastada pnömomediastinum ve 2 hastada kombine pnömotoraks ve pnömomediastinum vardı. 15 hasta ev ve 7 hasta ise YBÜ tedavisi esnasında saptandı. Bu grupta 5 hastada mortalite izlendi ve yine tamamı YBÜ hastasıydı. Toplam 8 (%30.8) hastada mortalite izlendi. Bu hastaların yaş ortalaması 76.4 (min:63, maks:82) idi. Hipertansiyon, diabetes mellitus, organ nakli, kalp ve böbrek yetmezliği gibi ek hastalıkları mevcuttu. Yaş, ek hastalık ve YBÜ’de tedavi görme durumu istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.005). Sonuçlar: Aktif olarak devam eden COVID-19 pandemisinde görülebilecek bu klinik durumlar olası yüksek mortalite riski açısından mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.
