Yeliz ÖZDEMİR, Selma TOSUN, Hüseyin CAN
Family Practice and Palliative Care - 2026;11(1):60-66
Giriş: Aşılama, özellikle hastaneye yatırılan hastalarda hastalık şiddetini ve mortaliteyi azaltarak COVID-19 ile mücadelede temel unsur olmaya devam etmektedir. Bununla birlikte, aşı etkinliği yaş ve komorbidite yüküne göre değişkenlik gösterebilir. Bu çalışmanın amacı, aşılama durumu, aşı türü ve doz rejimlerinin COVID-19 tanısıyla hastaneye yatırılan hastaların klinik sonuçları üzerindeki etkisini, yaşa göre tabakalanmış farklılıklara (<65 yaş ve >=65 yaş) odaklanarak değerlendirmektir. Yöntem: Bu retrospektif, gözlemsel çalışmaya, 2021-2023 yılları arasında Türkiye'de üçüncü basamak bir hastaneye yatırılan, >=18 yaşındaki 1000 hasta dahil edildi. Demografik veriler, komorbiditeler, aşılama durumu ve hastane içi mortalite sonuçları analiz edildi. Hastalar <65 yaş ve >=65 yaş olmak üzere iki yaş grubuna ayrıldı. Aşılama parametreleri ile klinik sonuçlar arasındaki ilişkiler ki-kare ve lojistik regresyon analizleri kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Hastaların %41,2'si tam aşılıydı (>=3 doz) ve %27,8'i aşısızdı. Hastane içi mortalite oranı tam aşılı grupta anlamlı derecede daha düşüktü (%16,0'a karşı %29,1; p<0,001). Geriatrik hastalarda komorbidite ve mortalite oranları daha yüksekti. Yaşa göre tabakalanmış çok değişkenli analizlerde, üç dozluk aşılama şemasının tamamlanması her iki yaş grubunda da hastane içi mortalitenin azalmasıyla bağımsız olarak ilişkili bulundu; koruyucu etkinin <65 yaş grubunda daha belirgin olduğu saptandı. Sonuç: Üç doz COVID-19 aşısının uygulanması, hastaneye yatırılan hastalarda hastane içi mortalite oranını anlamlı derecede azaltmaktadır. Bu koruyucu etki hem genç hem de yaşlı hastalarda gözlendi. Bulgular, özellikle yaşlı bireyler ve yüksek riskli popülasyonlarda hatırlatma dozlarının tamamlanmasının önemini vurgulamaktadır.
