COVID-19 VE ACİL SERVİSLERDE YARATTIĞI ETİK SORUNLAR

ÇAĞDAŞ CAN, AYDIN SARIHAN, BİRDAL GÜLLÜPINAR, SERHAT KORAN, EMRE BÜLBÜL, E EROL ÜNLÜER

Ege Klinikleri Tıp Dergisi - 2022;60(1):30-35

Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp Kliniği, Manisa, Türkiye

 

Giriş: Tıbbın temel etik ilkeleri otonomi, fayda, zarar vermemek, adalet, dayanışma, görev bilinci, güven ve karşılıklılıktır. Biz bu çalışmada COVID-19 şüphesi veya tanısıyla acil servise başvuran hastalarda pandemi ilişkili en sık görülen etik sorunları anket formu aracılığıyla sorgulayarak yorumlamayı hedefledik. Materyal-Metod: Çalışmanın evrenini 15 Nisan 2021-15 Mayıs 2021 tarihleri arasında Manisa Merkezefendi Devlet Hastanesi Acil COVID-19 polikliniğine başvuran ateş, boğaz ağrısı, nefes darlığı ve ishal gibi semptomları olan hastalar oluşturdu. Bu hastalara anket formu dağıtılarak veri analizi yapıldı. Araştırma verileri SPSS 23.0 programı aracılığıyla değerlendirildi. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında pearson ki-kare testi ve fisherin kesinlik testi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirtildi. Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 45.05 + 18.1 aralığında olup 134’ü erkek (% 51.0) ve 129’u bayan (%49.0) idi. Çalışmaya katılan 150 (%57.0) hasta COVID-19 tedavisinde kullanılan ilaçlar hakkında bilgisi olmadığını söylerken, 113 (%43.0) hasta ilaçlar hakkında yeterli bilgisi olduğunu ifade etti. Çalışmaya katılan hastaların 106’sı (%40.3) COVID-19 tedavisinde kullanılan ilaçların faydasız olduğunu ifade ederken, 19’u (%7.2) çok faydalı olduğunu vurguladı. Çalışmaya katılan 162 (%61.6) hasta COVID-19 tanısı/şüphesiyle takip edildiği süre içinde yakınlarına ulaşma konusunda zorluk çekmediğini ifade ederken, 90 (%34.2) hasta aynı konuda zorluk çektiklerini vurguladı. Cinsiyet ve COVID-19 aşısı yaptırma, hastaneye yatış oranları ve ertelenen hastalık varlığı arasında kadın cinsiyet lehine anlamlı istatistiksel oran saptandı. Sonuç: Pandemi döneminde tıp etiğini bilmek acil serviste görülebilecek olası etik sorunların saptanmasında ve yönetiminde kolaylık sağlayacaktır.