Ruveyda Bakkal, Peruze Çelenk
Acta Odontologica Turcica - 2026;43(2):118-124
Corona virus disease 2019 (COVID-19) enfeksiyonunun Mart 2020 tarihinden itibaren dünyaya yayılarak pandemi haline gelmesiyle birlikte hastalığın diğer bulgularının yanında oral belirti ve bulgularına ilişkin yazılar literatürde yer almaya başlamıştır. Bu belirti ve bulgular; tat duyusu kaybı, oral veziküler ve ülseratif lezyonlar, aft benzeri lezyonlar, herpetiform lezyonlar, eritema multiforme benzeri lezyonlar, periodontal hastalık ve nekrotizan ülseratif gingivitis ve bunların dışındaki diğer oral bulgular olarak sınıflandırılabilir. Oral belirti ve bulguların erken tanıdaki yeri ve hastalığın ilerlemesiyle birlikte hangi yönde geliştiği konusuna açıklık getirebilecek geniş çapta çalışmalar henüz yapılmamıştır. Bazı kaynaklarda tat duyusunun kaybı ve tat alma bozukluğu gibi oral bölgeyle ilişkili bazı belirtilerin COVID-19'la ilişkili diğer belirtilerden daha önce görüldüğü bildirilmiştir. Bu nedenle hastalığın bazı oral belirtilerinin COVID-19 enfeksiyonunun başlangıç belirtileri arasında yer alabileceği düşünülmektedir. COVID-19 enfeksiyonunun oral bulguları hakkındaki bilgiler; hastalığın erken tanısı, hastaların yönetimi, yönlendirilmesi ve ayrıntılı olarak değerlendirilmesi yönünden yararlı olacaktır. COVID-19 hastalarında oral bulguların multifaktöriyel olabileceği düşünülmektedir. Bu bulgular, SARS-CoV-2'nin oral mukoza hücreleri üzerindeki doğrudan veya dolaylı etkisiyle, COVID-19 tedavisinde kullanılan ilaçlara bağlı yan etkiyle, bunlara karşı gelişen aşırı duyarlılık reaksiyonuyla veya immunosupresyon ve stres kaynaklı hastanın genel sağlık durumunun bozulmasıyla ortaya çıkabilir. COVID-19 hastalığı ile ilgili literatürde sınırlı sayıda olgu sunumu, vaka serisi ya da derleme mevcuttur. Bu makalede amacımız COVID-19 enfeksiyonunda görülen oral bulguları bugüne kadar yayımlanan literatür bilgileriyle anlatmaktır.
