AMİR KEYHANİ, AMİR TAVAKOLİ KARESHK, RAZİEH TAVAKOLİ OLİAEİ, HOSSEİN MAHMOUDVAND
Journal of Research in Pharmacy - 2017;21(3):551-557
Son 30 yıla kadar, kistik ekinokokkozis (CE) tedavisinde cerrahi yaklaşım en doğru seçim olarak görülmekteydi. Hipertonik tuz çözeltisi ve gümüş nitrat çözeltisi gibi skolisidal özellik gösteren çözeltiler cerrahi işlemler esnasında kistlerin inaktivasyonu için kullanılmakla birlikte bu çözeltilerin ciddi yan etkilere de neden olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, Cuminum cyminum L.’nin hidatik kist protoskoleseslerine karşı in vitro skolisidal etkinliğine ek olarak oluşturulan fare modelinde akut toksisitesi de incelenmiştir. Protoskolesesler aseptik şartlarda hidatik kisti olan koyunların karaciğerlerinden aspire edilerek elde edilmiştir. Uçucu yağ (12.5-100 μl/mL) ve metanollü ekstre (12.5-100 mg/mL) farklı derişimlerde 5-60 dakika uygulanmıştır. Protoskoleseslerin canlılığı eosin eksklüzyon yöntemiyle (%0.1 eozin boyama) ile tespit edilmiştir. Buna ek olarak, 32 erkek NMRI fare kullanılarak C.cyminum’un akut toksistesi çalışılmıştır. C.cyminum’un metanollü ekstresi 100 ve 50 mg/ml derişimlerde uygulandığında 10 ve 20 dakika maruziyet sonrasında protoskoleseslerin %100’ünü öldürmüştür. C.cyminum’un uçucu yağı, 50 ve 25 μl/mL derişimlerde uygulandığında ise sırasıyla 10 ve 20 dakika maruziyet sonrasında tüm protoskoleseslerin öldüğü tespit edilmiştir. Uçucu yağ ile yapılan çalışmalarda 1 ml/kg doza kadar ölüm saptanmazken 2 ml/kg dozda ölüm oranı %25’tir. Metanollü ekstre ile çalışıldığında ise 4 g/kg doza kadar ölüm gerçekleşmemiştir. Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde C. cyminum’un potansiyal skolisidal etkinliğine ek olarak ciddi bir toksiste göstermediği ve bu nedenle hidatik kist cerrahisinde bitkisel kaynaklı bir skolisidal olarak kullanılabileceği önerilmiş ancak önerininin doğrulanması için ileri klinik çalışmalara ihtiyaç duyulduğu da belirtilmiştir.
