D VİTAMİNİ METABOLİTLERİ İLE YAŞLI OLMAYAN ERİŞKİNLERDE DÜŞÜK ENERJİLİ DİSTAL RADİUS KIRIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Berk KONCALIOĞLU, Batuhan GENCER, Ufuk ARZU, Seyyid Necmeddin ÇEVİK, İhsan ÖZDAMAR, Deniz GÜLABİ

Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(11):1425-1434

Orthopaedics and Traumatology Clinic, Sultanbeyli State Hospital, İstanbul-Türkiye

 

AMAÇ: Düşük enerjili distal radius kırığı gelişen 18-60 yaş arası erişkinlerde D vitamini metabolizmasının değerlendirilmesi amaçlandı. Bu kapsamda serum 25-hidroksivitamin D [25-(OH)D] ve aktif D vitamini formu olan 1,25-dihidroksivitamin D [1,25-(OH)D] düzeyleri, yaş ve cinsiyet açısından benzer sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldı. Ayrıca D vitamini metabolitleri, alkalen fosfataz, kalsiyum, fosfat ve parathormon düzeylerinin kırığın eklem tutulumu ile ilişkisi incelendi. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu gözlemsel olgu-kontrol çalışmasına, düşük enerjili distal radius kırığı olan 18-60 yaş arası 102 hasta ve aynı yaş aralığında 138 sağlıklı kontrol dahil edildi. Düşük enerjili travma, 1,5 metreden daha düşük seviyeden düşme gibi mekanizmalar olarak tanımlandı. Yüksek enerjili travma, metabolik kemik hastalığı, kronik böbrek veya karaciğer hastalığı, malignite, glukokortikoid kullanımı ve son altı ay içinde D vitamini desteği kullanımı dışlama kriterleri olarak belirlendi. Kırıklar Frykman sınıflamasına göre değerlendirildi. Serum 25-(OH)D ve 1,25-(OH)D düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü; alkalen fosfataz, kalsiyum, fosfat ve parathormon düzeyleri kaydedildi. BULGULAR: Toplam 240 katılımcı analiz edildi. Hasta ve kontrol grupları arasında yaş ve cinsiyet dağılımı açısından anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla p=0.285 ve p=0.855). Serum 25-(OH)D düzeyleri gruplar arasında benzerdi (p=0.557). Buna karşın serum 1,25-(OH)D düzeyleri düşük enerjili distal radius kırığı grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktü (p<0.001). Frykman sınıflamasına göre yapılan alt grup analizinde 25-(OH)D, alkalen fosfataz ve kalsiyum düzeyleri açısından anlamlı farklılık saptandı (sırasıyla p=0.009, p=0.001 ve p=0.002). Ekstraartiküler kırıklarda 25-(OH)D düzeyleri daha düşük, alkalen fosfataz düzeyleri ise daha yüksek bulundu. Kalsiyum düzeyleri de bazı intraartiküler kırık alt gruplarına göre daha düşük seyretti. SONUÇ: Düşük enerjili distal radius kırığı olan 18-60 yaş arası erişkinlerde, serum 25-(OH)D düzeyleri sağlıklı kontrollerle benzer olmasına rağmen serum 1,25-(OH)D düzeyleri daha düşük bulundu. Bu bulgular, aktif D vitamini metabolizmasındaki değişikliklerin düşük enerjili distal radius kırıkları ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Serum 25-(OH)D düzeyleri benzer olsa bile aktif D vitamini metabolitlerinin değerlendirilmesi, bu hasta grubunda metabolik durumun daha kapsamlı anlaşılmasına katkı sağlayabilir.