AYŞE BOZKURT TURHAN, SACİT İÇTEN, ALİ TURHAN, SELMA DAĞCI
Boğaziçi Tıp Dergisi - 2023;10(4):231-236
GİRİŞ ve AMAÇ: Koronavirüs hastalığı (COVID-19) hem kan bağışlarında hem de kan kullanımında ciddi azalmaya neden oldu. Gönüllü bağışçıların sayısı büyük ölçüde azaldı. Pandemi sırasında kan transfüzyon hizmetlerinin planlanması, hastaların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kan stoğunun uygun şekilde yönetilmesini sağlamak için gereklidir. Bu çalışmanın amacı, hastaneye yatırılması gereken COVID-19 hastalarının transfüzyon ihtiyaçlarını tanımlamak ve hastanenin toplam kan temini üzerindeki etkisini değerlendirmektir. YÖNTEM ve GEREÇLER: Bu çalışma, transfüzyon merkezinde 11 Mart 2020-01 Mart 2021 tarihleri arasında kan transfüzyonu gereksinimlerini değerlendiren tek merkezli retrospektif gözlemsel bir çalışmadır. Klinik veriler hastane bilgi yönetim sistemi kayıtlarından, transfüzyon verileri ise laboratuvar bilgi yönetim sisteminden elde edildi. BULGULAR: Yatırılarak tedavi edilen 406 COVID-19 hastasının 181’inin (%44,5) kan transfüzyon ihtiyacı oldu ve bu kişilere 4.106 (%17,6) ünite kan transfüzyonu yapıldı. Kullanılan kan ürünlerinin büyük çoğunluğu taze donmuş plazma (TDP) idi. Trombosit (PLT) ve eritrosit süspansiyonu (ES) transfüzyonları daha düşüktü. COVID-19 hastalarında ES, PLT ve TDP transfüzyon oranları, eş zamanlı COVID-19 olmayan hastalara göre daha düşük saptandı. Kan bileşenlerinin toplam transfüzyon sayısında önceki yılların aynı dönemine göre önemli ölçüde azalma saptandı. Bir önceki yıla göre toplam kan bileşen sayısında %10,4, ES’te %15,4, PLT’de %40,2’lik bir azalma olurken, TDP’de ise %11 artış gözlendi. TARTIŞMA ve SONUÇ: Pandemiler kan arzını azaltabilirken, çalışmamız hastanede yatan COVID-19 hastalarının düşük kan kullanımına sahip olduğunu gösterdi. Hasta faktörlerinin etkisini inceleyen çalışmalar, hastanede yatan COVID-19 popülasyonlarında kan kullanımını etkileyen mekanizmaları daha fazla aydınlatmaya yardımcı olabilir.
