SHİKHA RAHEJA, AMİT GIRDHAR, ANJOO KAMBOJ, VİNEY LATHER, DEEPTİ PANDITA
Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences - 2021;18(1):104-110
Amaç: Ayurveda literatürü, mide ve deri problemleri için yaygın bir tıbbi bitki olan Dalbergia sissoo’nun beyni canlandırıcı etkileri olduğunu bildirmektedir. Ancak, bu bitkinin Alzheimer hastalığının (AH) amiloid-β (Aβ) 1-42 modeli üzerindeki nöroprotektif etkisi henüz bilinmemektedir. Bu çalışmada, D. sissoo yapraklarının etanol ekstresinin (EEDS) sıçanlarda Aβ (1-42) kaynaklı bilişsel eksikliğe, oksidatif strese ve nöroinflamasyona karşı koruyucu etkisi araştırılmıştır. Gereç ve Yöntemler: EEDS (300 ve 500 mg/kg) intraserebroventriküler Aβ (1-42) tedavisinden önce sıçanlara 2 hafta süreyle oral olarak uygulandı. EEDS’nin nöroprotektif etkisi, sıçan hipokampusundaki davranışsal, biyokimyasal ve nöroinflamatuvar parametreler değerlendirilerek belirlenmiştir. Bellek işlevi, Aβ (1-42) uygulamasından 2 hafta sonra Morris su labirenti (MWM) testi ile değerlendirildi. Üç hafta sonra cerrahi müdahale yapıldı, tüm biyokimyasal parametreler değerlendirildi ve dokuların histopatolojik incelemesi yapıldı. Bulgular: EEDS, MWM testinde Aβ (1-42) uygulanmış sıçanların bilişsel yeteneğini geliştirdi. Sıçan beynindeki nitrit ve malondialdehit seviyelerini önemli ölçüde azaltarak ve katalaz aktivitesini ve glutatyon seviyelerini artırarak oksidatif stresi azalttı. Ayrıca, EEDS, nöroinflamatuvar belirteçlerin konsantrasyonunu doz bağımlı bir şekilde azaltarak sıçanlarda nöroinflamasyonu hafifletmiştir. Sonuç: D. sissoo yaprağı ekstresi, kolinerjik fonksiyonu, oksidatif stresi ve nöroinflamasyonu modüle ederek AH’deki bilişsel eksiklikleri azaltmada yararlı bir role sahiptir.
