Nesrin AÇIKGÖZ, Vedat BAKIR
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;10(28):110-128
Amaç: Bu çalışma, 2010-2025 dönemini kapsayan dijital bağımlılık araştırmalarındaki üç kritik alanın (kripto para, çevrimiçi kumar ve oyun bozukluğu) bibliyometrik haritalamasını sunmayı amaçlamaktadır. Özellikle kripto para, çevrimiçi kumar ve oyun bozukluğu olmak üzere üç kritik alanın akademik üretim içindeki yerini, gelişim eğilimlerini ve yapısal ilişkilerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Yöntem: Web of Science veri tabanından alınan toplam 2.693 makale, PRISMA yönergeleri doğrultusunda incelenmiş ve yayın eğilimleri, anahtar kelime kümeleri, ülke katkıları ve ortak yazarlık ağları görselleştirilmiştir. Bulgular: Dijital bağımlılık araştırmaları hızla artmakta, ancak henüz teorik ve metodolojik olarak tam olgunluğa ulaşmamıştır. Kripto para alanı nispeten yeni ve parçalı bir yapıdadır; çevrimiçi kumar COVID-19 döneminde belirgin bir artış göstermiştir ve oyun bozukluğu en büyük ve nispeten daha olgun alan olarak ortaya çıkmıştır. Bu alanlar arasındaki ortak nokta, davranışsal bağımlılıklarla kesişen risk alma ve ödül beklentisi gibi ortak psikodinamik süreçlerdir. Sonuç: Çalışma, dijital bağımlılıkların yalnızca bireysel düzeyde değil, aynı zamanda daha geniş bir halk sağlığı sorunu olarak ele alınması gerektiğinin altını çizmektedir. Çalışma, dijital bağımlılıkların mevcut durumu ve gelecekteki yönleri hakkında bütünsel bir bakış açısı sunarak hem politika yapıcılar hem de araştırmacılar için değerli çıkarımlar sağlamaktadır.
