AYŞE ERGÜNER ARAL, ESİN ERDOGAN
İzmir Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;4(2):58-62
Davranışsal ve Psikotik Semptomlarla İlişkilendirilen Frontotemporal Demans: Bir Olgu Serisi Amaç Frontotemporal demans (FTD), dejeneratif demansların bir alt türü olup, özellikle kişilik, davranış ve bilişsel bozukluklarla karakterizedir. Bu çalışma, akut psikotik belirtilerle başvurup FTD tanısı alan üç vakayı, davranışsal ve nöropsikiyatrik belirtileri açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Olgular İlk vaka, 68 yaşında ve 40 yıldır şizofreni tanısıyla izlenmiş bir kadındır. Son yıllarda unutkanlık, dezorganize davranışlar ve sosyal uygunsuzluklar göstermiştir. Nörogörüntüleme, frontal ve temporal atrofiye işaret etmiştir. Antipsikotik tedaviye rağmen disinhibisyon devam etmiştir. İkinci vaka, 79 yaşında kadın olup, unutkanlık ve psikotik belirtilerle başvurmuştur. Nörogörüntüleme frontal ve parietal lobda incelme göstermiştir. Tedaviye rağmen bilişsel ve davranışsal belirtiler azalmamıştır. Üçüncü vaka, 85 yaşında erkek hastadır. Dezorganize davranışlar, psikotik belirtiler ve unutkanlık şikayetleri ile başvurmuş, frontal ve temporal atrofi tespit edilmiştir. Antipsikotik tedaviyle agresyon azalmasına karşın disinhibisyon sürmüştür. Bulgular Üç vakada da disinhibisyon, dezorganize davranışlar ve bilişsel bozukluklar gözlenmiştir. Nörogörüntüleme sonuçları, frontal ve temporal loblarda belirgin atrofiye işaret etmektedir. Tedaviye dirençli semptomlar, davranışsal alt tip FTD’yi desteklemektedir. Tartışma FTD tanısı öncesinde, ilk olguda şizofreni tanısı ile takip edilen ataklar bulunmakta iken diğer olgularda bir psikiyatrik tanı bulunmamaktadır. Her üç vakada da disinhibisyon ve dezorganize davranışlar ile kişilik değişimleri ön planda olup FTD davranışsal alt tipte yer almaktadırlar. FTD’nin psikotik belirtilerle ortaya çıkması, diğer psikiyatrik bozukluklarla karıştırılabilir ve tanı koymayı zorlaştırabilir. Literatürde psikoz kliniği ile başlangıçlı olup ancak sonradan FTD tanısı alan vakalar bildirilmiştir. Bu sebeple, antipsikotiklerin dikkatli kullanımı önerilmektedir. Sonuç İleri görüntüleme teknikleri ve uzun dönemli nörokognitif izlem, FTD tanısının kesinleşmesinde ve klinik seyrin anlaşılmasında önemli rol oynamaktadır. Bu tür vakaların, psikozun FTD gelişiminde bir risk faktörü olup olmadığını anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
