Feyza DAĞLI, Ayşe KACAROĞLU VİCDAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi - 2025;7(3):237-244
Giriş: Deliryum sık karşılaşılan, erken fark edilmesi güç ve yönetimi zor bir sağlık sorunudur. Amaç: Bu araştırma Deliryum Bakımına İlişkin Öz Yeterlik Ölçeği'nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Metodolojik tasarım kullanılan araştırma, 21.01.2024 - 21.03.2024 tarihleri arasında, Ege Bölgesi'nde yer alan bir eğitim ve araştırma hastanesinde görev yapan 130 yoğun bakım hemşiresi ile gerçekleştirildi. Araştırmanın verileri, Hemşire Tanılama Formu ve Deliryum Bakımına İlişkin Öz Yeterlik Ölçeği ile toplanmıştır. Ölçeğin geçerliğini belirlemek için dil, kapsam ve yapı geçerliği yöntemleri kullanıldı. Güvenirliğini değerlendirmek amacıyla Cronbach alpha güvenirlik katsayısı, iki yarı güvenirlik, Spearman-Brown ve Guttman değerleri, madde-toplam korelasyonları, %27'lik alt ve üst grup puanları ile test-tekrar test analizleri uygulandı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Ölçeğin kapsam geçerlik indeksi 0,99 olarak bulundu. Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0,913, chi² = 972,761, p = 0,000 olup verilerin faktör analizi için yeterli olduğu belirlendi. Yapılan açıklayıcı faktör analizinde tüm maddelerin faktör yüklerinin 0,40'ın üzerinde olduğu ve açıklanan toplam varyansın %62,88 olduğu saptandı. Ölçeğin uyum indeksi değerlerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu görüldü. Ölçeğin genel Cronbach alpha güvenirlik katsayısı 0,92; Deliryum Değerlendirmesinde Güven alt boyutu için 0,92 ve Deliryum Yönetiminde Güven alt boyutu için ise 0,84 olarak belirlendi. Sonuç: Bu araştırmanın sonucunda, Deliryum Bakımına İlişkin Öz Yeterlik Ölçeği'nin Türkçe formunun, yoğun bakım hemşirelerinin deliryum tanılı hastaların bakımına yönelik öz yeterliklerini değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Deliryum; hemşire; geçerlik; güvenirlik; öz yeterlik.
