ÖZLEM TOTUK, MERVE TÜRKKOL, FEYZULLAH YADİ, ŞEVKİ ŞAHİN
Kocaeli Medical Journal - 2025;14(2):84-90
GİRİŞ ve AMAÇ: Bu çalışma, demans hastaları arasında telefon kullanma yetisini koruyanlar ile kaybedenler arasındaki bilişsel ve nöropsikiyatrik farklılıkları araştırmayı amaçlamaktadır. Demans hastalarının iletişim ve bilgiye erişim açısından telefon kullanımı kritik öneme sahiptir ve bu konuda sınırlı sayıda çalışma bulunması, mevcut araştırmayı daha da anlamlı hale getirmektedir. YÖNTEM ve GEREÇLER: Araştırma, Alzheimer (AD), Lewy Cisimcikli Demans (LBD), Frontotemporal Demans (FTD) ve Vasküler Demans (VD) tanısı almış, en az bir yıl boyunca takip edilen hastalar üzerinde yapılmıştır. Günlük yaşam aktiviteleri Barthel İndeksi ile değerlendirilmiş ve telefon kullanımı doğrudan sorgulanmıştır. Demans evreleri Klinik Demans Derecelendirme (CDR) ölçeği, bilişsel durum ise Mini-Mental Durum Değerlendirmesi (MMSE) ile ölçülmüştür. Telefon kullanma yetisini kaybeden ve koruyan grupların bulguları karşılaştırılmıştır. BULGULAR: 204 hasta (124 AD, 21 FTD, 35 VD, 24 LBD) arasında, telefon kullanma yetisini kaybedenlerin Barthel İndeksi puanları daha düşüktü. AD hastalarında, telefon kullanma yetisinin kaybı daha düşük MMSE puanlarıyla ilişkilendirildi. Telefon kullanımı için olumlu faktörler genç yaş, erkek cinsiyet, uzun eğitim süresi ve daha kısa hastalık süresi olarak belirlendi. TARTIŞMA ve SONUÇ: Erken evre demans hastaları için erişilebilir programlar geliştirilmesi ve ileri evredeki hastalara yönelik uygun müdahalelerin planlanması faydalı olabilir. Bu bulguları desteklemek için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
