Ahmet İhsan ÜSTÜNDAĞ, Fatma AZİZOĞLU
Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;9(1):63-79
Bu çalışmanın amacı, bir sağlık kurumunda çalışan hemşirelerin demografik ve mesleki özelliklere göre karanlık liderlik algı düzeylerini incelemektir. Günümüzde liderlik tarzlarının çalışan memnuniyeti, verimlilik ve iş yaşam dengesi üzerindeki etkisi giderek daha fazla önem kazandığı için, sağlık kurumlarında görev yapan hemşirelerin bu konudaki deneyimlerinin araştırılması değerli bulunmuştur. Çalışma, nicel, tanımlayıcı ve kesitsel tiptedir. Araştırmanın evrenini 2024 yılında bir üniversite hastanesinde çalışan 800 hemşire, örneklemini ise araştırmaya katılmaya istekli toplam 260 hemşire oluşturdu. Çalışma 329 hemşire ile yürütüldü. Araştırmanın verileri "Kişisel Bilgi Formu" ve "İş Yerinde Karanlık Liderlik Algısı Ölçeği" kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2020 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı. Araştırmaya katılan hemşirelerin %21,3'ü nün 30-34 yaş aralığında olup, %74,8'ni kadın hemşireler oluşturdu. Hemşirelerin %62'sinin evli, %73,3'nün lisans mezunu olduğu bulundu. "Bezdiren Davranışlar" alt boyutu toplam puan ortalamasının 11,50+/-5,47, Samimiyetsiz davranışlar alt boyutu toplam 6,99+/-3,93, Zorbaca davranışlar alt boyutu toplam puanının 9,10+/-5,35, İş Yerinde Karanlık Liderlik Ölçeği toplam puan ortalamasının ise 27,58+/-13,79 (Min.=17-Mak.=85) olduğu belirlendi. Cinsiyet, mesleki kıdem ve vardiyalı çalışma durumuna göre İşyerinde Karanlık Liderlik Ölçeğinin tüm alt boyutları ile ölçek toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulundu (p<0,05). Bu çalışmada, hemşirelerin algıladığı karanlık liderlik davranışlarının yalnızca iş ortamında kalmadığı, bireysel sosyal yaşamı da etkilediği görülmüştür. Bu bulgular, sağlık kurumlarında iş yaşam dengesini etkileyen yöneticilerin karanlık liderlik davranışlarının gözden geçirilmesi, yönetici davranışlarında etik ve hizmetkar liderlik anlayışının güçlendirilmesi için her kademedeki yöneticilere önemli sorumluluklar düştüğü sonucuna ulaşılmıştır.
