KÜLTEGİN ÖGEL, RABİA BİLİCİ, GÖNÜL GÜVENÇ BAHADIR, ALP MAÇKAN, OLCAY TUNA
Alpha Psychiatry - 2016;17(4):270-277
Amaç: Bu araştırmanın amacı, denetimli serbestlik kapsamında zorunlu tedavi nedeniyle sağlık kurumlarına gönderilen madde kullanıcılarında yapılandırılmış bir tedavi programının tedavi süreci üstündeki etkisini araştırmaktır. Yöntem: Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi AMATEM Kliniğine denetimli serbestlik kapsamında gönderilen 214 madde kullanıcısı, ardışık olarak araştırmaya alınmıştır. Madde kullanıcılarına Sigara, Alkol Madde Bağımlılığı Tedavi Programı (SAMBA) uygulanmıştır. Uygulama öncesinde ve sonrasında Bağımlılık Profil İndeksi Klinik Formu (BAPİ-K) ve Bilgi Değerlendirme Anketi uygulanmıştır. On beş günde bir olmak üzere altı kez SAMBA programına katılmışlar ve programa her katıldıklarında idrar testleri yapılmıştır. Altı hafta boyunca izlenmiş ve idrar testleri yapılmıştır. SAMBA programına bir kez katılmayanlar ve bir kez idrar testinde madde çıkanlar tedaviye uyumsuz olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Örneklemin %62.8’i (s=76) SAMBA programını tamamlamış, %33.1’inde (s=40) idrar testi sonucu pozitif olarak değerlendirilmiştir. Programı tamamlamayanlarda idrar testinin pozitif çıkma riski, tamamlayanlara göre dokuz kat fazla (Odds oranı 9.02) bulunmuştur. Uygulama öncesi ve sonrası puanlar karşılaştırıldığında, BAPİ toplam, madde isteği, depresyon ve anksiyete puanlarının düştüğü; maddeyi bırakma motivasyon alt ölçeği puanının ise yükseldiği saptanmıştır. Bilgi Değerlendirme Anketi puanlarında da istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlenmiştir. Başlangıçta madde isteği ve heyecan arama davranışı puanı yüksek olanlarda, programı tamamlama oranı düşüktür. Sonuç: SAMBA programının denetimli serbestlik nedeniyle tedaviye yönlendirilen madde kullanıcılarında tedaviye uyumu artırıcı bir etken olduğu, madde isteği ve heyecan arama davranışı olan kullanıcıların yapılandırılmış bir tedavi programını tamamlama konusunda risk taşıdıkları gösterilmiştir.
