HASAN AYDEDE, YAMAÇ ERHAN, ASLAN SAKARYA, OSMAN ZEKİOĞLU, HALDUN MADRAN, KEMAL HORASAN
Ankara Cerrahi Dergisi - 2000;2(8):392-397
Amaç: Bu deneysel çalışma pankreatik yatakta oluşan enflamasyon sonucu gelişen endojen opioid sistem aktivasyonunun gastrointestinal sistemdeki inhibitor etkisinin bir opioid antagonisti olan naloxan ile engellenmesi ana fikri ile planlanmıştır. Durum Değerlendirmesi: Endojen opioid peptidler ve opioid reseptörler memeli gastrointestinal kanalında yaygın olarak bulunmaktadır. Periferdeki bir enflamasyon ve doku hasan ile aktive olan endojen opioid sistemin gastrointestinal kanalda fizyolojik inhibitor bir rol oynadığı düşünülmektedir. Yöntem: Supramaksimal dozda cerulein ile ratlarda oluşturulan akut pankreatit modelinde denekler beş guruba ayrıldılar. İlgili guruplara opioid agonisti olan fentanyl ve opioid antagonisti olan naloxan uygulandı ve aktif kömür yöntemi ile gastrointestinal transit oranı ölçümü yapıldı.Elde edilen % GİT değerlerinin iki gurup arasındaki istatiksel anlamlılık farkının belirlenmesinde Student's-t testi kullanıldı. Beş gurup arasındaki farklılığın saptanmasında ANO-VA (student-Newman-Keuls) testi kullanıldı.Akut pankreatitin belirlenmesi için deneklerden alınan pankreas dokuları histopatolojik olarak değerlendirildi. Çıkarımlar: ANOVA testi ile beş gurup arasındaki farklılığın değerlendirilmesinde Gurup 3 ve 4 arasında (p=0.0001), Gurup 2 ve 4 arasında (p=0.0001), Gurup 4 ve 5 arasında (p=0.0001) istatiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir.Deneklerden alınan pankreas dokularının histopatolojik değerlendirilmesinde Gurup l ve 2'de normal pankreas dokusu gözlenirken Gurup 3,4,ve 5'te akut pankreatit bulguları saptanmıştır. Sonuçlar: Çalışmada akut pankreatit geliştirilen gurup 3 ile akut pankreatit geliştirildikten sonra fentanyl uygulanan gurup 4 arasında anlamlı farklılık gözlenmiştir. Bu sonuç akut pankreatitin yol açtığı sistemik enflamasyonun opioid reseptörleri duyarlılaşmasının bir kanıtı olabilir. Akut pankreatit oluşturularak fentanyl uygulanan gurup 4 ile akut pankreatit oluşturulduktan sonra naloxan uygulanan gurup 5 arasında gastrointestinal transit değerleri açısından anlamlı farklılık saptanmıştır. Bu sonuç deneysel akut pankreatitte gastrointestinal transite endojen opioid sistem üzerinden müdahale edilebileceğinin bir göstergesidir.
