Kenan DEMİRBAKAN, Ataman GÖNEL
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;51(3):503-508
İlaç-ilaç etkileşiminin aksine ilaç-kit etkileşimi birçok hekimin gözden kaçırdığı bir durumdur. Nakilden sonra immunsupresyon etkileri nedeniyle yaşam boyu kullanılan takrolimus, siklosporin gibi ilaçların etkinliği ve güvenliği büyük ölçüde plazma konsantrasyonlarına bağlı olup, doz ayarlaması kritik öneme sahiptir. Nakil sonrası dönemde kullanılan diğer ilaçlarla olan etkileşimler, takrolimus ve siklosporin ölçüm sonuçlarını değiştirebilir, tedavide yanlış doz ayarlamalarına yol açabilir. Çalışmada ilaçların takrolimus ve siklosporin ölçüm sonuçları üzerindeki etkilerini incelemek için 16 farklı ilaç solüsyonu kullanıldı. Hazırlanan numuneler biyokimya analizöründe çalışıldı. Tüm ölçümler 20 kez tekrarlandı ve ortalama değerleri alındı. Elde edilen sonuçların hedef değerden ne oranda saptığını hesaplamak için bias (%) formülü kullanıldı. Takrolimus ölçümlerinde parasetamol dışındaki ilaçların oluşturduğu interferans anlamlı olarak saptandı (p<0,001). Multivitamin, en fazla sapmaya neden olan ilaçtı. Siklosporin konsantrasyonunda en fazla sapma trimetoprim sülfametoksazol ve parasetamol ile oldu. Siklosporinin, diğer ilaçların varlığında takrolimusa göre daha fazla ölçüm hatasına maruz kaldığı bulundu. Hastaların ve kan ilaç düzeylerinin sıkı takibi tedavinin güvenliğini artırmada kritik öneme sahiptir. Klinisyenin test sonuçlarını değerlendirirken immun assay yöntemlerin daha fazla farkında olması, çalışmalarla etkileşimleri gösterilmiş ilaçların laboratuvar sonucunu değerlendirirken güncel literatürü dikkate alarak yaklaşımı önemlidir.
