Yonca DURMUŞ, Meryem AKPOLAT FERAH, Mete KEÇECİ
Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi - 2026;10(2):226-234
Diyabetik nefropati (DN) diyabetin en sık görülen mikrovasküler komplikasyonlarından biridir ve son dönem böbrek yetmezliğine yol açan nedenlerin başında gelmektedir. Günümüzde DN, dünya çapında önemli sayıda diyabetli bireyi etkilemektedir ve kronik böbrek hastalığı olan hastaların yaklaşık üçte birini oluşturmaktadır. Bu nedenle DN gelişiminin mümkün olan en erken dönemde tanınması, gerekli tedavilerle hastalığın önlenmesi ya da gelişiminin yavaşlatılması son derece önemlidir. DN'nin histopatolojik değerlendirilmesi, hastalığın evrelerini belirleyerek doğru tedavi yaklaşımının uygulanabilmesi açısından son derece önemlidir. DN'nin erken dönemde glomerül ve tübül bazal membranlarının kalınlaşması, glomerül mezangiumunda ekstrasellüler matriks elemanlarının birikmesi, glomerül ve tübül epitellerinde hipertrofi ile ilgili yapısal değişimleri içerdiği açıklanmıştır. DN'nin anlaşılabilmesi için, gözlenen patolojik değişikliklerin puanlanarak semikantitatif veya kantitatif verilere dönüştürülerek istatiksel analiz yapılması oldukça önemlidir. Fakat farklı hayvan türlerinin ve farklı deneysel DN modellerinin varlığı, bu skorlama yöntemlerinde karışıklığa neden olmaktadır. Bu nedenle, DN deneysel modelleri için kullanılan histopatolojik skorlama sistemleri, son on yılda PubMed veritabanında yürütülen çalışmalarda ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu makalenin amacı, deneysel DN hayvan modellerinde gözlenen böbrek doku hasarını değerlendirmek için kullanılan farklı parametreler ve skorlama sistemlerine ilişkin kapsamlı bir kılavuz sunmaktır.
