Muhammet Mustafa YILMAZ, Mehmet Akif DÜZENLİ
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;23(1):28-33
Amaç: Epilepsi nöbetlerle meydana gelen, dünyada milyonlarca kişinin etkilendiği kronik bir hastalıktır. Hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçlar birçok vakada tam bir başarı sağlayamamakta, ilaçların yan etkileri ilaç kullanımını sınırlandırabilmektedir. Bu nedenlerle yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesi elzemdir. Epilepsi hastalığına ilişkin çalışmalarda son zamanlarda TRP kanalları dikkat çekmektedir. TRPM4 kanalı, hücre zarında bulunan bir katyon kanalıdır. Beyin, omurilik gibi vücut bölümlerinde tespit edilen TRPM4 kanalı, 9-Fenantrol tarafından inhibe edilmektedir. Çalışmamızda 9-Fenantrol uygulamasının TRPM4 kanal inhibisyonu ile sinir hücrelerinde uyarılabilirliği azaltabileceği, dolayısıyla antikonvülzan etkinlik meydana gelebileceği düşünüldü. 9-Fenantrol'ün deney hayvanları üzerinde sistemik kullanımına ilişkin çok az sayıda makale bulunduğu için az sayıda hayvanla pilot çalışma yapılması uygun görüldü. Materyal ve metod: Çalışmamızda penisilinle deneysel epilepsi modeli oluşturuldu ve 9-Fenantrol'ün beynin elektriksel aktivitesi üzerine etkileri elektrokortikografi (ECoG) kayıtları ile gözlemlendi. 9-Fenantrol'ün epileptik nöbet aktivitesinde amplitüd ve frekans üzerine olan etkileri sayısal verilere dönüştürüldü, elde edilen bu veriler istatistiksel olarak incelendi. Bulgular: Bulgularımız 9-Fenantrol'ün uygulama sonrasında 150. dakikadan itibaren antikonvülzan etki sağladığını gösterdi (p=0,02). Ayrıca diken dalgaların bir dakikadaki ortalama amplitüd değerleri kıyaslandığında da 150. dakikada diken dalga amplitüdlerinde istatistiksel olarak anlamlı ölçüde azalma meydana geldi (p=0,005). Sonuç: Literatürde yapılan çalışmalar ile elde ettiğimiz bulgular uyumluluk göstermektedir. TRPM4 kanalı inhibe edildiğinde antikonvülzan etkiler görülmekle beraber epileptik nöbetle meydana gelen hasarlar azaltılabilmektedir. Sonuç olarak TRPM4 kanalının epilepsi tedavisinde yeni bir terapötik hedef olabileceği düşünülmektedir.
