Fatih CALIS, Enes AKKAYA, Şevket EVRAN, Hakan HANIMOGLU, Ebru GUREL GUREVIN, Huri DEMIRCI, Serdar CEVIK, Abdurrahim KOCYIGIT, Elif İlkay ARMUTAK, Osman Behzat Burak ESENER, Aziz HATIBOGLU
Medeniyet Medical Journal - 2026;41(3):285-295
Amaç: Spinal kord yaralanması (SKY) ciddi sakatlıklara ve hatta ölüme yol açabilir. Oleuropein (OLE), antienflamatuvar ve antioksidan özelliklere sahip fenolik bir bileşiktir. Doku hasarı sonrası hücre dışına salınan high mobility group box 1 (HMGB1), enflamatuvar sinyalleri güçlendirebilir. Bu çalışmada deneysel SKY sonrasında OLE uygulanmasının etkileri araştırıldı. Yöntemler: Yirmi dört dişi sıçan rastgele sham, SKY ve SKY+OLE gruplarına ayrıldı (her grupta n=8). Sham grubuna omurilik yaralanması olmaksızın yalnızca T9-T10 laminektomi uygulandı. SKY ve SKY+OLE gruplarında, 30 saniye süreyle geçici anevrizma klipsiyle ekstradural kompresyon uygulanarak SKY oluşturuldu. OLE, yaralanmadan hemen sonra ve 1 saat sonra intraperitoneal olarak verildi. Hayvanlar cerrahiden 24 saat sonra sakrifiye edildi. Omurilik doku örneklerinde HMGB1, NF-kappaB, RAGE, TLR4 ve Nrf2 düzeyleri immünohistokimya ve Western blot yöntemleriyle ölçüldü. Apoptozla ilişkili protein düzeyleri Western blot ile tespit edildi. Apoptotik hücrelerin nicelendirilmesi için TUNEL testi kullanıldı. Oksidatif durum, toplam oksidan durum, toplam antioksidan durum ve oksidatif stres indeksi kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: SKY sonrasında HMGB1, RAGE, TLR4 ve NF- kappaB düzeyleri artarken, OLE bu düzeyleri azalttı. Nrf2 ekspresyonu SKY sonrasında arttı ve OLE ile daha da yükseldi. Ayrıca OLE, apoptozla ilişkili protein ekspresyonundaki değişikliklerle uyumlu olarak apoptozu anlamlı derecede azalttı. Sonuçlar: OLE, deneysel SKY modelinde omurilik dokusu ve serum analizleriyle gösterildiği üzere antiapoptotik, antienflamatuvar ve antioksidan etkiler göstermiştir.
