ÇİĞDEM GÜLER, SELİN ACAR, NİHAL BELDÜZ KARA, HÜSEYİN ŞİMŞEK, DİDEM ODABAŞI
International Archives of Dental Sciences - 2024;45(2):69-75
GİRİŞ ve AMAÇ: Dental avülsiyon, en ciddi travmatik dental yaralanmalardan biridir. Bu çalışmanın amacı Ordu Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı’na dental avülsiyon nedeniyle başvuran çocuk hastaların verilerinin retrospektif olarak değerlendirilmesidir. YÖNTEM ve GEREÇLER: Fakültemize 2012-2022 yılları arasında avülsiyon nedeniyle başvuran hastaların dijital ortamda oluşturulan travma kayıtları retrospektif olarak incelenerek; yaş, cinsiyet, avülsiyondan etkilenen dişler, etiyolojik faktörler, dentisyon türü, travmatik yaralanma sonrası diş hekimine başvuru süresi ve uygulanan tedaviler açısından değerlendirmeler yapılmıştır. BULGULAR: Toplam 43 adet hastanın [15 kız (%34.9), 28 erkek (%65.1), ortalama yaş 7.8 ± 3.6 yıl (min 1-max 14 yaş)] verileri incelenmiştir. Hastaların toplam 69 dişi avülsiyondan etkilenmiştir; bunların %75.4’ü orta keser (52 adet; 19 süt ve 33 daimi), %18.8’i yan keser (13 adet; 3 süt ve 10 daimi), %4.3’ü kanin (3 adet; 2 süt ve 1 daimi) ve %1.5’i (1 adet) premolardır. Etiyolojik faktörler incelendiğinde olguların en çok düşme (22 hasta, %51.,2) nedeniyle oluştuğu tespit edilmiştir. Bunu bisiklet kazası (7 hasta, %16,3), çarpma (6 hasta, %14), arkadaşı ile çarpışma (5 hasta, %11.6), trafik kazası (2 hasta, %4.7) ve kavga (1 hasta, %2.3) takip etmiştir. Hastaların %20.9’u (9 hasta) süt, %65.1’i (28 hasta) karma ve %14’ü (6 hasta) ise daimi dentisyondadır. Hastaların %18.6’sı (8 hasta) travmadan sonra 2 saat içinde; %39.5’i (17 hasta) 24 saat içinde; %30.2’si (13 hasta) 24-48 saat içinde; %11.6’sı (5 hasta) ise 72 saat ve daha uzun sürede diş hekimine başvurmuştur. Hastaların %32.7’sine (14 hasta) replantasyon sonrası splint ve kök kanal tedavisi (KKT), %14’üne (6 hasta) yer tutucu aparey, %7’sine (3 hasta) ortodontik tedavi, %37.2’sine (16 hasta) sadece takip yapılırken, %9.3’üne (4 hasta) herhangi bir tedavi ve takip yapılamamıştır. TARTIŞMA ve SONUÇ: Avülsiyon hastalarının travma sonrası en kısa zamanda bir diş hekimine/pedodontiste başvurması; dişin tedavi seçeneği ve prognozu, çocuğun yaşam kalitesi, gelişimi, psikolojisi ve sosyalliği açısından önem taşımaktadır. Çocuk hastalarda avülsiyon sonrası acil tedavi prosedürünün zaman kaybetmeden yapılabilmesi için ebeveynlerin, öğretmenlerin ve bakıcıların bilgilendirilmesi açısından da diş hekimlerine/pedodontistlere büyük sorumluluklar düşmektedir.