Kevser KARAKAYA, Ayşe AKSU, Büşra KURT, Abdurrahman Alp DEMİR, Zümra ÖZDAMAR
Necmettin Erbakan University Dental Journal - 2026;8(2):167-176
Amaç: Bu çalışma, diş hekimliği öğrencilerinin orta hat kayması ve diastema ile ilişkili gülüş estetiği algılarını değerlendirmeyi ve bu algıların cinsiyet, dental tedavi öyküsü ve eğitim düzeyi açısından farklılık gösterip göstermediğini incelemeyi amaçladı. Gereç ve Yöntemler: Toplam 550 öğrenci davet edildi, 415'i yanıt verdi ve 400 geçerli anket (268 kadın, 132 erkek) nihai analize dahil edildi. Tek bir yüz fotoğrafından yola çıkarak, orta hat kaymaları (0, 1, 2 mm) ve diastema genişlikleri (0, 1, 2 mm) içeren dokuz dijital görüntü hazırlandı. Katılımcılar her görüntüyü, 0 (estetik değil) ile 10 (çok estetik) arasında değişen Görsel Analog Skala (VAS) ile değerlendirdi. Aynı katılımcılar dokuz görselin tamamını puanladığı için, dokuz koşul arasındaki fark Friedman testi ile değerlendirildi. Anlamlılık durumunda ikili karşılaştırmalar Wilcoxon işaretli sıralar testi ile yapıldı ve Bonferroni düzeltmesi uygulandı (düzeltilmiş alpha=0,001389). Cinsiyet, eğitim düzeyi (preklinik/klinik) ve tedavi öyküsüne göre karşılaştırmalar Mann-Whitney U testi ile analiz edildi. Bulgular: Dokuz görsel koşulu arasında Friedman testi ile anlamlı fark saptandı (chi² (8) = 2536.21, p < 0.001; Kendall's W = 0.79). Wilcoxon testi ve Bonferroni düzeltmesi sonrası (alpha = 0,001389) tüm ikili karşılaştırmalar anlamlı bulundu. En yüksek estetik puan kontrol koşulunda (ortanca 8 (7-9)), en düşük puan ise 2 mm kayma + 2 mm diastema koşulunda gözlendi (ortanca 2 (1-3)). Sonuç: Orta hat kayması veya diastemanın minimal düzeyde bulunması bile algılanan gülüş estetiğini azaltırken, bu sapmaların birlikte görülmesi en belirgin düşüşe yol açmış; en düşük estetik değerlendirme 2 mm kayma + 2 mm diastema koşulunda gözlenmiştir.
