Mehmet Yiğit GÖKMEN, Hasan Orkun VARMIŞ
Eskisehir Medical Journal - 2026;7(1):6-11
Giriş: Depremler, akut kompartman sendromu (AKS) ile komplike olan yüksek oranda ekstremite ezilme yaralanmalarına neden olarak çok sayıda ölüme yol açmaktadır. Türkiye'deki 2023 depremlerinin ardından, üçüncü basamak bir sevk merkezinde akut kompartman sendromu nedeniyle uygulanan fasiyotomilerin zamanlamasını, anatomik dağılımını, eşlik eden prosedürleri ve kısa dönem sonuçlarını karakterize etmeyi amaçladık. Yöntem: Depremden sonraki ilk hafta boyunca Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde retrospektif bir kohort çalışması yürüttük. Ekstremite ezilme yaralanması olan hastalar dahil edildi; şüpheli veya doğrulanmış AKS nedeniyle fasiyotomi uygulananlar fasiyotomi kohortunu oluşturdu. Bulgular: Ekstremite ezilme yaralanması olan 473 hastadan 327'sine (%69,1) fasiyotomi uygulandı. Fasiyotomiler ilk 48 saat içinde kümelendi ve ağırlıklı olarak alt ekstremiteyi (özellikle kruris) içerdi. Fasiyotomi dışı hastalarla karşılaştırıldığında, fasiyotomi kohortu daha gençti (p < 0,001), depremden sonra daha erken ameliyat edildi (p < 0,001) ve kırık görülme olasılığı daha düşüktü (p < 0,001). On altı fasiyotomi hastası hastanede hayatını kaybetti; mortalite sadece ekstremite yönetimiyle değil, sistemik komplikasyonlarla ilişkiliydi. Sonuç: Fasiyotomi, depremlerden sonraki ilk haftada ortopedik iş yükünün önemli bir kısmını oluşturmuştur. Bu veriler, erken dönemde personel takviyesi, ekipman ve pansuman hazırlığı, yapısal yara bakım yolları ve ezilme sendromu için entegre bakım ihtiyacını vurgulamaktadır.
