Serkan Aydın, Ahmet Acar, Ömer Torun, Ahmet Berkay Girgin, Günbay Noyan Dirlik
Acta Medica Alanya - 2025;9(3):236-242
Amaç: Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında gelişen periferik sinir yaralanmalarının tiplerini, eşlik eden komplikasyonları, uygulanan tedavileri ve iki yıllık takip sonunda elde edilen fonksiyonel sonuçları değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Deprem sonrası crush ve kompartman basısına bağlı sinir hasarlarının uzun dönem fonksiyonel kayıp üzerindeki etkisini ortaya koymak hedeflenmiştir. Yöntemler: Retrospektif olarak tasarlanan çalışmada, deprem sonrasında periferik sinir yaralanması tanısı alan ve 24 aylık takibi tamamlanan 19 hasta incelenmiştir. Tanılar fizik muayene, EMG ve gerektiğinde MRG ile doğrulanmıştır. Etkilenen sinir, uygulanan cerrahi işlemler, sistemik komplikasyonlar, ortez kullanımı ve rehabilitasyon süreci kaydedilmiştir. Fonksiyonel değerlendirme sinire özgü validasyonlu ölçeklerle yapılmıştır: peroneal (FAAM, AOFAS), radial (DASH), siyatik (LEFS) ve brakial pleksus (CSS). Bulgular: En sık peroneal sinir tutulumu (%42) saptanmıştır; ardından siyatik, radial ve brakial pleksus yaralanmaları gelmektedir. Hastaların %62'sine fasyotomi, %74'üne ek cerrahi girişimler yapılmıştır. İkinci yıl sonunda fonksiyonel skorlar genel olarak düşük seyretmiş; düzenli rehabilitasyon takibi sağlayabilen az sayıdaki hastada daha belirgin iyileşme izlenmiştir. Regresyon analizinde enkaz altında kalma süresinin artması ve fasyotomi uygulanması fonksiyonel sonuçları bağımsız olarak olumsuz etkilemiştir. Sonuç: Deprem sonrası periferik sinir yaralanmaları, erken dönemde sıklıkla gözden kaçsa da uzun süreli fonksiyonel kayıplara yol açabilmektedir. Düzenli takip, multidisipliner yaklaşım ve kesintisiz rehabilitasyon iyileşmede kritik öneme sahiptir. Afet koşullarında rehabilitasyonun sürdürülememesi fonksiyonel iyileşmeyi belirgin biçimde sınırlandırmaktadır.
