Yunus Burak BAYIR, Damla CANKURTARAN, Bengü PAMUKÇU, Emel EKŞİOĞLU, Emre ADIGÜZEL, Ece ÜNLÜ AKYÜZ
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2026;29(3):397-406
Amaç: Nöropatik ağrı (NA), travmatik ekstremite yaralanmalarını takiben sık görülen bir komplikasyondur ve sağlığın birçok yönünü olumsuz etkileyebilir. Bu çalışma, depremle ilişkili ekstremite yaralanmaları olan yetişkin hastalarda NA'nın yaşam kalitesi, uyku kalitesi ve psikolojik durum üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi ve NA ile ilişkili faktörleri belirlemeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel çalışmaya, Kahramanmaraş depremlerinde ekstremite yaralanmaları geçiren yetişkin hastalar dahil edilmiştir. Ağrı şiddeti Görsel Analog Ölçek (VAS), NA varlığı LANSS Ağrı Skalası (LANSS), yaşam kalitesi Kısa Form-12 (SF-12), anksiyete ve depresyon Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS), umutsuzluk Beck Umutsuzluk Ölçeği ve uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PSQI) kullanılarak değerlendirilmiştir. Nöropatik ağrının yaşam kalitesi, uyku kalitesi ve psikolojik durum üzerindeki etkileri regresyon analizi kullanılarak incelenmiştir. Bulgular: 108 katılımcıdan 57'sinde NA mevcuttu. NA'lı hastalar daha yüksek ağrı şiddeti (p<0,05), daha sık analjezik kullanımı (p=0,047) ve periferik sinir hasarı (p=0,001) bildirdiler. NA'lı hastalarda uyku kalitesi daha kötüydü(p=0,038) ve uyku latansı daha yüksekti (p=0,032). Korelasyon analizleri, ağrı şiddeti, gündüz işlev bozukluğu ve NA arasında pozitif ilişkiler ortaya koymuştur (p=0,023, p=0,022, p=0,034). Çok değişkenli analiz, periferik sinir hasarı, en şiddetli ağrı ve hareket sırasında ağrıyı NA için bağımsız risk faktörleri olarak belirlemiştir. (p=0,013, p=0,025, p=0,027). Sonuç: Bu hastaların rehabilitasyonunda ağrı yönetimiyle birlikte uyku bozukluklarının değerlendirilmesi de göz önünde bulundurulmalıdır.
