Muhammed KAZEZ, Gökhan ÖNCE, Orhan AYAS, Ali Sami ŞEKER, Hüseyin KÜRÜM
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(6):745-753
AMAÇ: Bu çalışmada, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası akut kompartman sendromu nedeniyle alt ekstremitelerine fasyotomi uygulanan hastalarda negatif basınçlı yara tedavisi (NPWT) ile geleneksel ıslak-kuru pansuman yönteminin klinik etkinliği karşılaştırılmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma retrospektif kohort tasarımda yürütülmüş olup, 6 Şubat-6 Mart 2023 tarihleri arasında hastanemize başvuran ve alt ekstremite akut kompartman sendromu nedeniyle fasyotomi uygulanan 28 hasta (15 erkek, 13 kadın) dahil edilmiştir. Bu hastalara toplam 109 fasyotomi yapılmış, 60 ekstremite tedavi edilmiştir. Fasyotomi uygulanan 78 yara NPWT, 31 yara ise ıslak-kuru pansuman yöntemi ile tedavi edilmiştir. Pansuman grupları cihaz erişilebilirliğine göre belirlenmiştir. Her iki grup, standart yara kapama protokolüyle (seri debridmanlar sonrası primer veya greft ile kapama) tedavi edilmiştir. Karşılaştırmalar; debridman sayısı, enfeksiyon oranı, primer yara kapama, greft ihtiyacı, pansumanla ilişkili komplikasyonlar ve hastanede kalış süresi parametreleri üzerinden yapılmıştır. BULGULAR: NPWT uygulanan hastalarda ortalama debridman sayısı anlamlı şekilde daha düşüktü (p<0.05). Islak-kuru pansuman grubunda ek pansuman gereksinimi ve pansumanla ilişkili komplikasyonlar anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.05). Enfeksiyon oranı genel grupta %32.1 olup, iki pansuman yöntemi arasında enfeksiyon, primer kapama ve greft ihtiyacı açısından istatistiksel fark saptanmadı (p>0.05). Hastanede kalış süresi de gruplar arasında benzerdi (p>0.05). Çocuk hastalarda enfeksiyon oranı erişkinlere göre daha düşük, ancak planlanan dışında ek pansuman ihtiyacı anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.05). SONUÇ: NPWT, afet koşullarında dahi uygulanabilirliği yüksek, komplikasyonları azaltan ve debridman ihtiyacını düşüren etkili bir yara bakım yöntemidir. Yara kapama başarıları benzer olsa da, NPWT ile daha az işlem gereksinimi gözlenmiştir. Bu doğrultuda, kısıtlı personel ve kaynakla çalışılan afet senaryolarında NPWT'nin öncelikli tercih edilmesi önerilmektedir. Ayrıca, ileriye dönük randomize, prospektif ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.
