HATİCE BANKOGLU YILDIRIM, ÇİÇEK HOCAOĞLU
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;51(2):341-352
Büllöz pemfigoid, psoriasis, atopik dermatit gibi bazı inflamatuar deri hastalıklarında inflamasyon sadece deriye sınırlı kalmayıp sistemik yayılım gösterir. Sistemik inflamatuar süreç proinflamatuar sitokinleri aktive ederek, beyindeki nöronları ve mikrogliaları uyarabilir, nöroinflamasyonu tetikleyebilir. Sonuçta bazı deri hastalıkları demansın seyrini etkileyebilir, prognozu kötüleştirebilir. Bilişsel fonksiyonlarda azalma ile giden demans hastalığıda birtakım deri hastalıklarını tetikleyebilir, oluşumunu hızlandırabilir, şiddetini artırabilir. Örneğin; büllöz pemfigoid ve demans çok yönlü etkileşimi olan karmaşık iki hastalık grubudur. Büllöz pemfigoid komorbiditeleri arasında en güçlü ilişki nörolojik hastalıklarladır. Atopik dermatitli hastalarda bilişsel bozukluk üzerindeki etki bebeklik döneminden itibaren başlamaktadır. Özellikle trigeminal sinir tutulumu olan herpes zoster hastalarında ilk 1 yıl için bilişsel bozukluk riski artmaktadır. Sanrısal bir bozukluk olan delüzyonel parazitoz hastalığında ise hastalar ilk dermatologlara başvurmaktadır ve delüzyonel parazitoz demans tiplerinden Lewy cisimcikli demanslara eşlik etmektedir. Bu derleme demans ile ilişkili dermatolojik hastalıklardan büllöz pemfigoid, psoriasis, atopik dermatit, herpes zoster, krutlu uyuz, delüzyonel parazitoz hastalıklarını özetlemeyi ve bu ilişkilere dayanarak demans hastalarındaki dermatolojik bulguların yönetiminde dermatologlara, nörologlara ve psikiyatristlere yeni bir bakış açısı kazandırabilecek öneriler sunmayı amaçlamaktadır.
