Neslihan SÖYLEMEZ, Seher TANRIVERDİ, Runida DOĞAN, Şerife İNCE
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(3):0-0
Amaç: Karaciğer nakli olmuş hastaların nakil sonrası süreçlerini en iyi şekilde yönetebilmeleri için öz yeterlilik düzeylerinin ve öğrenim gereksinimlerinin belirlenmesi önemlidir. Bu bağlamda araştırma; karaciğer nakli olan hastaların öz yeterlilikleri ve taburculuk öncesi öğrenim gereksinimlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişkisel olarak yapılan araştırma, Temmuz 2023-Nisan 2024 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin karaciğer nakli birimlerinde yürütüldü. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtım Formu, Genel Öz Yeterlilik Ölçeği, Hasta Öğrenim Gereksinimleri Ölçeği kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların Genel Öz Yeterlilik Ölçeği puan ortalaması 27,84 +/- 5,72, Öğrenim Gereksinimleri Ölçeği toplam puan ortalaması ise 207,87 +/- 36,56 olarak belirlenmiştir. Hastalar için en önemli öğrenim gereksinimi ilaçlar (35,08 +/- 5,65) ve tedavi ve komplikasyonlar (37,99 +/- 6,4) alt boyutlarına ilişkindi. Toplam hasta öğrenim gereksinimleri ile genel öz yeterlilik puanları arasında pozitif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Genel öz yeterlilik puanındaki değişimin %13.5'i hasta öğrenim gereksinimleri puanları ile açıklanmaktadır. Sonuçlar: Hastaların genel öz yeterlilik durumlarının orta düzeyde; toplam öğrenim gereksinimlerinin ortalamanın üstünde, ilaçlar ve tedavi ve komplikasyonlar alt boyutlarının en önemli, duruma ilişkin duygular alt boyutunun ise en az önemli öğrenim gereksinimi olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan hastaların öğrenim gereksinimleri arttıkça öz yeterliliğin de artacağı belirlenmiştir. Bu bağlamda hemşireler bireyselleştirilmiş bir eğitim programı geliştirilmelidir. Yanı sıra öz yeterliliği ve öğrenim gereksinimini ölçen çalışmalarda bilinmeyen yönlerin derinlemesine incelenmesini sağlamak amacıyla nitel aşamaları içeren karma çalışmaların planlanması da önerilmektedir.
