Hülya ABALI, Fatma Tokgöz AKYIL
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(1):0-0
Amaç: Klinik-radyolojik ve patolojik özelliklerin benzerliği nedeniyle tüberküloz (TB) ile sarkoidozun ayırt edilmesi zordur. Lipid seviyelerinin ve trigliserit-glukoz (TyG) endeksinin, tüberküloz ile sarkoidozun ayırt edilmesindeki önemini değerlendirmeyi amaçladık. Metod: Bu retrospektif gözlemsel çalışma, yeni tanı konmuş 265 tüberküloz hastası ve 270 sarkoidoz hastasını içermektedir. Demografik veriler ve bazal serum glukoz, trigliserit (TG), total kolesterol, düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL), yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) ve çok düşük yoğunluklu lipoprotein (VLDL) seviyeleri kaydedildi. TyG indeksleri ayrı ayrı hesaplandı. Veriler, TB ve sarkoidoz grupları arasında Ki-kare ve Student's t-testleri kullanılarak karşılaştırılmış ve anlamlı değişkenler lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Ayırt edicilik yeterliliği, işlem karakteristik eğrisi (ROC) analizi kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Erkekler ve daha genç bireyler tüberkülozda (TB) daha baskındı (%62'ye karşı %28, p < 0,0001; 45,2 +/- 17,1 karşı 48,8 +/- 11,2 yaş, p = 0,004). Ayrıca, TG, total kolesterol, HDL, LDL, VLDL ve TyG indeksi, TB grubunda anlamlı derecede daha düşüktü (tümünde p < 0,0001; HDL hariç, p = 0,001). Lojistik regresyon analizinde erkek cinsiyet, TG seviyesi ve TyG indeksi, TB için bağımsız prediktörler olarak belirlendi. TG seviyesi için 92.5 mg/dl cut-off değeri, TB'yi %58 duyarlılık ve %80 özgüllükle öngördü (AUC = 0.309, %95 CI 0.265-0.354). TyG indeksi için 4.52 mg/dl cut-off değeri, TB'yi %57 duyarlılık ve %80 özgüllükle öngördü (AUC = 0.309, %95 CI = 0.265-0.354). Sonuç: TG seviyesi ve TyG indeksi, bağımsız tanı araçları olmaktan çok, TB ve sarkoidoz arasındaki metabolik farklılıkları açıklamaya yardımcı olabilecek hipotez oluşturucu biyobelirteçler olarak görünmektedir. Potansiyel yardımcı rollerini açıklığa kavuşturmak için daha ileri prospektif çalışmalar gerekmektedir.
