Kağan Berk KAHYA, Şeyda YAYLA, Muhammed Mesud HÜRKUL
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi - 2026;50(1):136-143
Amaç: Dianthus ancyrensis Hausskn. & Bornm. (Caryophyllaceae), halk arasında "Ankara karanfili" olarak bilinen, ince gövdeli ve linear yapraklı çok yıllık otsu bir bitkidir. Dianthus türlerinin ağrı kesici, mide ağrıları, kalp hastalıkları ve solunum problemleri gibi çeşitli rahatsızlıklar için geleneksel kullanımları uzun bir geçmişe sahiptir. Önceki çalışmalarla desteklenen bilimsel araştırmalar, Dianthus türlerinin antifungal, antioksidan, antikanser ve antibakteriyel özelliklerini ortaya çıkarmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, D. ancyrensis bitkisinin anatomisi ışık mikroskobu ile incelenmiş, antioksidan kapasitesi ise DPPH * ve ABTS*+ radikal temizleme testleri ile değerlendirilmiştir. Bitki materyali Ankara'dan toplanmış ve %70 etanolde maserasyon yöntemiyle ekstre edilmiştir. Anatomik kesitler mikroskopta Sartur reaktifi ile hazırlanarak görüntülenmiş, antioksidan analizlerde galik asit ve trolox referans olarak kullanılmıştır. Toplam fenolik içerik ve IC?? değerleri spektrofotometrik olarak hesaplanmıştır. Sonuç ve Tartışma: Anatomik incelemelerde disk şeklinde olan gövde epidermasında 2 veya 3 yardımcı hücrenin eşlik ettiği stomalar ve basit örtü tüyleri gözlendi. Yaprak merkezi olup, yaprakta iki küçük iletim demetinin eşlik ettiği bir ana iletim demeti mevcuttur. Stomalar üst epidermada bulunurken, orta damar ve yaprak kenarlarında basit örtü tüyleri belirgindir. Orta damar, abaksiyal taraftan floemi çevreleyen sklerenkimatik bir doku içerir ve hem orta damar hem de mezofilde büyük druzlar gözlenmiştir. Ekstrenin toplam fenolik içeriği 216.97 mg GAE/g kuru ekstre olarak ölçüldü. Ekstrenin DPPH * ve ABTS*+ radikal temizleme kapasiteleri sırasıyla 2.68 ve 1.68 mg/ml olarak hesaplandı.
