M HALİT IŞIKLAR, RC ALLEN, RB SMİTH, TF DODSON, AB LUMSDEN
Turkish Journal of Vascular Surgery - 1999;8(2):73-79
Operasyon gerektiren karotis arter hastalarında birlikte bulunan koroner arter hastalığı veya planlanan diğer büyük operasyonların zamanlaması sıkça tartışılan bir konudur. Bu çalışmada aynı seans veya aşamalı olarak karotis endartrektomi (KAE) ameliyatı sonuçları karşılaştırıldı. Bunun için Emory Üniversitesi Hastanelerinde 1987 ile 1997 yılları arasında aynı hastane yatışında diğer operasyonlarla birlikte KAE gerçekleştirilen 165 hasta retrospektif olarak irdelendi. Bu hastalardan7110 tanesine kardiak operasyon uygulandı. Serideki 165 hastanın post operatif ilk 30 günlük felç ve ölüm oranları %14.6 olarak bulunurken, kardiak cerrahi gerçekleştirilen 110 hastada bu oranın %18.2 olduğu görüldü. Kardiak cerrahi sırasında karotis cerrahisi uygulanan hasta grubunda mortalite ve morbidite %26.2 bulunurken, ayrı seanslarda ameliyat edilen hastalarda bu oran %6.6 olarak tespit edildi. Aynı zaman biriminde sadece karotis arter hastalığı nedeniyle endartrektomi uygulanan 1125 hastanın mortalite ve morbidite %2.1 olarak bulundu ve kontrol grubu olarak kullanıldı. Karotis ve kardiak cerrahinin uygulandığı hasta grubunun preoperatif risk faktörlerinin yüksek olması ve kombine operasyonların özellikle bu grupta uygulanması, mortalite ve morbiditeyi belirgin bir şekilde arttırmaktadır. Koroner arter hastalıklarının, tedavisinin imkan olduğu sürece karotis operasyonunu takip eden günlerde yapılmasının felç ve ölüm oranını düşüreceğine inanmaktayız.
