DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUK VE ERGENLERDE İLAÇ TEDAVİSİNE BAĞLI BRUKSİZM: PREVALANS, İLİŞKİLİ FAKTÖRLER VE SONUÇLAR - KESİTSEL BİR ÇALIŞMA

Mahsa ZOHDI, Seyed Gholamreza NOORAZAR, Katayoun KATEBI, Milad BASERI, Neda YASAMINEH

European Oral Research - 2026;60(1):154-161

Student Research Committee, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran

 

Amaç: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan bireylerde bruksizm gibi daha fazla parafonksiyonel alışkanlık görülmektedir. DEHB tedavisinde yaygın olarak kullanılan ilaçlar metilfenidat ve atomoksetindir. Bu çalışma, bu ilaçların ve DEHB şiddetinin bruksizm üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Yaşları 5-18 arasında olan toplam 181 DEHB'li birey üç gruba ayrıldı: metilfenidat, atomoksetin ve ilaç kullanmayanlar. Her katılımcıya Bruksizm Kontrol Listesi ve DEHB şiddetini değerlendirmek için Conners Anketi uygulandı. Bruksizmin şiddetini hem DEHB şiddeti hem de ilaç türü ile karşılaştırmak için ki-kare testi kullanıldı. İlaç grupları arasında bruksizm ve DEHB puanlarını karşılaştırmak için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapıldı. Veriler SPSS sürüm 21 kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Bruksizm puanları erkeklerde daha yüksekti, ancak DEHB puanları erkekler ve kızlar arasında anlamlı farklılık göstermedi. Metilfenidat kullanan katılımcılar en yüksek ortalama bruksizm puanına sahipti. DEHB şiddeti arttıkça bruksizm puanları da artış gösterdi. Bruksizm şiddeti düzeyleri arasında DEHB ortalama puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulundu (P = 0,004). Bruksizm olmayan grubun DEHB puanları, hem hafif bruksizm hem de orta-şiddetli bruksizm gruplarına göre anlamlı derecede daha düşüktü (p < 0,05). Sonuç: DEHB'li çocuklarda bruksizm şiddeti, ilaç türünden ziyade DEHB şiddetiyle ilişkili görünmektedir. Bruksizm erkeklerde daha yaygındır. DEHB'li çocuklarda bruksizm yönetimi; farmakolojik, davranışsal ve dental stratejilerin entegre edildiği multidisipliner bir yaklaşımı benimsemelidir.