Begüm YULUĞ-TAŞ, Gonca ÖZYURT, Öykü YAVUZ-KAN, Gözde ULAŞ, Gonca GÖKMEN, Elif ORAL
Türk Psikiyatri Dergisi - 2025;36(1):651-658
Amaç: Dil bozukluğu (DB) tanısı konmuş çocukların ebeveynlerinde nörogelişimsel bozukluk özelliklerinin incelenmesi ve bunların tipik gelişim gösteren çocukların ebeveynleri ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya 76 DB tanılı ve 71 tipik gelişim gösteren çocuk katılımcı ile ebeveynleri dâhil edilmiştir. Dil bozukluğu tanısı DSM-5 kriterlerine göre konmuştur. Dil ve diğer gelişim alanları Denver II Gelişimsel Tarama Testi ile değerlendirilmiştir. Ebeveynlerde nörogelişimsel belirtiler Wender-Utah Değerlendirme Ölçeği (WUDÖ), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ) ve Otizm Spektrum Anketi (OSA) ile araştırılmıştır. Bulgular: Dil bozukluğu grubundaki annelerin eğitim düzeyi, tipik gelişim gösteren grubun ebeveynlerine kıyasla anlamlı şekilde daha düşük çıkmıştır (p<0,001). Ebeveynlerin nörogelişimsel belirtilerinin değerlendirilmesinde TAÖ, WUDÖ ve OSA ölçek puanlarının DB grubunda anlamlı şekilde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (hepsi p <0,001). Bu ölçeklerden yüksek puan alan ebeveynlerin çocuklarının dil ve konuşma becerilerinde yetersizlikler görülmüştür (p<0,001, p<0,001, p=0,006). Sonuç: Ailede nörogelişimsel belirtilerin varlığı, çocuklarda dil, bilişsel ve diğer nörogelişimsel alanlarda risk oluşturabilir. Erken tanı ve aile odaklı yaklaşımlar, bu risklerin azaltılmasında ve psikososyal işlevselliğin desteklenmesinde kritik öneme sahiptir.
