GEYSU KARLIKAYA, ANDAÇ HAMAMCI, NURİNİSA NEYZİ, NAZİRE AFŞAR, MUTLU CİHANGİROĞLU, OĞUZ TANRIDAĞ, CANAN AYKUT BİNGÖL, İLHAMİ KOVANLIKAYA
Turkish Journal of Neurology - 2007;13(1):27-32
Bilimsel zemin: Hemisferik dil dominansı belirlenmesi özellikle cerrahi öncesi epilepsi hastalarının değerlendirilmesinde önemlidir. Son yıllarda fonksiyonel nörogörüntüleme çalışmalarındaki gelişmeler dil fonksiyonu lateralizasyonunun non–invasiv olarak değerlendirilmesine olanak sağlamıştır. Amaç: Bu çalışmada amaç f–MRG ile hemisferik dil dominansını belirlemede kullanılabilecek farklı yöntemlerden biri olan kelime üretimi işlevinin rolünü araştırmaktır. Gereç ve yöntemler: Bu amaçla Yeditepe Üniversitesi Hastanesi‘nde 9 sağlıklı gönüllü (6‘sı sağ, 3‘ü sol elini kullanan) ile sağ elini kullanan 4 mesial temporal skleroz olgusu çalışmaya alınmıştır. Öncelikle tüm olgulara dominant el indeksleri “Edinburgh Handedness Inventory‘‘ ile belirlenmiştir. f–MRG çekimleri 3 Tesla MR cihazında echoplanar görüntüleme yöntemiyle bold tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çekim aktif (task) ve kontrol epoklarından oluşan 4 blok halinde toplam 180 sn. süre ile yapılmıştır. Kelime üretimi için hazırlanan sorular projektörle MR karşısındaki bir perdeye arkadan yansıtılmış ve gönüllünün karşısına göz hizasına yerleştirilen bir aynadan görmesi sağlanmıştır. Sonuçların analizi için sol ve sağ hemisferde aktif olan nokta (voxel) sayısı kullanılarak lateralizasyon indeksleri hesaplanmıştır. Sonuçlar: Sağ elini kullanan 10 olgunun 9 tanesinde sol hemisferde dil dominansı saptanmış iken sol elini kullanan olgularda 2/3 oranında atipik hemisferik dil dominansı saptanmıştır. Yorum: Bu çalışmada Türkiye populasyonunda f–MRG ile hemisferik dil dominansı belirlenmiştir. Kelime üretimi işlevinin hemisferik dil dominansını belirlemek amacıyla kullanılabileceği düşünülmüştür.
