Oruç ŞAHİN, Muzaffer GÜNEŞ
Genel Tıp Dergisi - 2026;36(2026):1-6
Amaç: Bu çalışmada, dimetil fumarat (DMF) tedavisi alan relapsing-remitting multipl skleroz (RRMS) hastalarında eritrosit dağılım genişliği - standart sapma (RDW-SD) dahil hematolojik ve inflamatuar parametrelerdeki iki yıllık değişimlerin, hastalık progresyonu ve tedavi yanıtıyla ilişkisi değerlendirildi. Gereç ve Yöntemler: Retrospektif olarak tasarlanan çalışmaya, kesintisiz DMF tedavisi alan 58 RRMS hastası dahil edilmiştir. Hastaların iki yıl öncesine ait ve güncel hematolojik verileri karşılaştırılmış; white blood cell (WBC), lenfosit, monosit, red cell distribution width - standard deviation (RDW-SD) gibi parametrelerin yanı sıra nötrofil/lenfosit (NLR), monosit/lenfosit (MLR) ve trombosit/lenfosit (PLR) gibi inflamatuar indeksler analiz edilmiştir. Normal dağılıma uygunluk Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiş; uygun testlere göre Paired t-test, Wilcoxon ve Spearman korelasyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: DMF tedavisi sonrası RDW-SD (p<0,001), NLR (p=0,005), MLR (p=0,003) ve PLR (p=0,001) değerlerinde anlamlı artış gözlenmiştir. Lenfosit düzeyleri anlamlı şekilde azalmıştır (p=0,002). Expanded Disability Status Scale (EDSS) ile monosit değişimi (r=0,386; p=0,003) ve trombosit/monosit (PMR) farkı (r=-0,297; p=0,023) arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar saptanmıştır. RDW-SD'deki artışın klasik RDW- coefficient of variation (CV)'den bağımsız olması dikkat çekicidir (p=0,57). Sonuçlar: DMF tedavisi süresince RDW-SD düzeylerinde gözlenen artış, bu parametrenin inflamatuar aktiviteyle ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. RDW-SD, kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarında yardımcı bir biyobelirteç olarak değerlendirilebilir. Ancak bu bulguların doğruluğunu teyit etmek için daha ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.
