DİŞ HEKİMİ-GERİATRİK HASTA İLİŞKİSİNDE İLETİŞİM YÖNTEMLERİNİN KULLANIMI ÜZERİNE KESİTSEL BİR ANKET ÇALIŞMASI

KÜBRA GÜLER, EMİNE PİRİM GÖRGÜN

Cumhuriyet Dental Journal - 2022;25(3):230-238

Department of Periodontology, Faculty of Dentistry, Sivas Cumhuriyet University, Sivas, Türkiye

 

Amaç: Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre günümüzde nüfusun yaşlanması eskiye nazaran çok daha hızlı bir hal almıştır ve 60 yaş üstü insan sayısının 5 yaş altındaki çocuk sayısını geçtiği rapor edilmiştir. Bu demografik değişim, ülkelere, sağlık sistemlerini yaşlanan nüfusu düşünerek planlamaları zorunluluğunu getirmiştir. Yaptığımız bu kesitsel çalışmada diş hekimleri ve stajyer diş hekimlerinin muayene ve tedavileri sırasında, “yaşlı” olarak nitelendirdikleri hastalarla olan iletişime yönelik tutumlarını ve “yaşlılık” ile ilgili tutumlarını görmeyi ve değerlendirmeyi amaçladık. Materyal ve Metod: Bu çalışmada hekim-geriatrik hasta iletişimi üzerine, fakültemiz 4. sınıf ve 5. sınıf öğrencileri, araştırma görevlileri ve öğretim üyeleri olmak üzere 168 stajyer diş hekimi ve 73 diş hekimine 25 ögelik bir anket uygulaması yapılmıştır. Ankette yer alan 16 ögelik kısım, ilk 7 tanesi “temel” olmak üzere, Amerikan Tıp Derneği’nin hasta-hekim iletişiminde önerdiği yöntemleri ve bu yöntemleri etkili bulup bulmadıklarını irdeleyen soruları içermektedir. Anket sonuçlarından elde ettiğimiz veriler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Bulgular ve Tartışma: Temel 7 tekniğin “rutin” kullanım ortalaması 2.57, 16 yöntemin rutin kullanım ortalaması ise 4.63 bulunmuştur. En sık kullanılan “yavaş konuşmak” ve “basit bir dil kullanmak” yöntemleri iken, en az kullanılan “video kullanmak” yöntemi olmuştur. Sağlık okuryazarlığı farkındalığı ve sonuç beklentisi ile tekniklerin rutin kullanım sayısı arasında istatistiksel anlamlı ilişki bulunmuştur. Sonuçlar: Tekniklerin rutin kullanım sayısı diş hekimleri ve stajyer diş hekimleri arasında oldukça düşüktür. Sağlık okuryazarlığının düşük olduğu geriatrik hastalarla olan ilişkilerde uygulanması etkili olacak iletişim yöntemlerinin rutin kullanımda yer almadığı gözlenmiştir. Diş hekimliği eğitiminde, geriatrik hastalarla iletişimde etkili şekilde kullanılabilecek yöntemler üzerinde daha fazla durulması gerektiği sonucuna varılmıştır.