DİŞ HEKİMLİĞİ ÖĞRENCİLERİNDE BEDEN DİSMORFİK EĞİLİMLER VE MAKSİLLOFASİYAL ESTETİK ALGISI

Pelin AYDIN, Mustafa Alp ÖZKAN, Eda Deniz AKYOL, Beyza AVRAN, Feyza TETİK, A. Aslı SAĞLAM

EurAsian Journal of Oral and Maxillofacial Surgery - 2026;5(3):114-122

Department of Oral and Maxillofacial Surgery, Faculty of Dentistry, Lokman Hekim University, Ankara, Türkiye

 

Amaç: Diş hekimliği öğrencilerinde sürekli değişken olarak değerlendirilen, tanısal olmayan yedi alanlı bir görünüş kaygısı puanı kullanarak görünüşle ilişkili kaygıyı değerlendirmek ve bu puanın maksillofasiyal estetik girişimi düşünme durumu ile ilişkisini incelemektir. Yöntem: Kesitsel anket çalışmasına üçüncü, dördüncü ve beşinci sınıfta öğrenim gören 100 diş hekimliği öğrencisi dahil edildi. Beden İmgesi Bozukluğu Anketi'nin yedi alanına karşılık gelen maddeler 0-1 aralığında uyumlandırılarak toplandı (aralık, 0-7); tanısal eşik kullanılmadı. Estetik girişimi düşünme durumu ile ilişkiler, ki-kare/Fisher'ın kesin testleri ve tek değişkenli lojistik regresyon ile değerlendirildi. Ayrıca yaş, cinsiyet, akademik sınıf ve önceki estetik işlem öyküsüne göre düzeltilmiş keşifsel çok değişkenli lojistik regresyon analizi uygulandı. Bulgular: Öğrencilerin %23'ü daha önce estetik işlem yaptırdığını, %38'i ise maksillofasiyal estetik girişimi düşündüğünü bildirdi. Burun en sık belirtilen memnuniyetsizlik bölgesiydi (%38); %43'ü belirtilmemiş "diğer" bölgesini seçti. Uzun süredir devam eden memnuniyetsizlik, algılanan yüz kusuru ve kontrol etme/kamufle etme davranışları sırasıyla %47, %25 ve %59 oranında bildirildi. Ortalama puan 2,02 (SS=1,44) idi. Algılanan yüz kusuru estetik girişimi düşünme ile ilişkiliydi (p=0,032), ancak cinsiyet ve kontrol etme/kamufle etme davranışı ilişkili değildi. Puanın her 1 puan artışı, hem tek değişkenli (OR=1,50, %95 GA=1,11-2,01; p=0,008) hem de düzeltilmiş analizde (OR=1,51, %95 GA=1,11-2,06; p=0,009) estetik girişimi düşünme olasılığında artış ile ilişkiliydi. Sonuç: Daha yüksek tanısal olmayan görünüş kaygısı puanları, maksillofasiyal estetik girişimi düşünme ile ilişkiliydi. Bu bulgular beden dismorfik bozukluk tanısı koydurmaz; nedensellik veya tarama ya da eğitim müdahalelerinin etkinliğini göstermez.