Nursena Ünlü Kuzu, Esengül Şen
Aydın Dental Journal - 2026;12(1):13-24
Bu çalışma, Türkiye'de Diş Hekimliğinde Uzmanlık Sınavı'nda (DUS) yer alan Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi (ADÇC/OMFS) sorularının içerik özelliklerini ve bilişsel düzey gereksinimlerini inceleyerek; aday hazırlığını ve diş hekimliği eğitiminde müfredat-ölçme/değerlendirme uyumunu desteklemeyi amaçlamıştır. İlkbahar 2012-İlkbahar 2025 dönemine ait, kamuya açık DUS soru kitapçıkları kullanılarak retrospektif, kesitsel ve tanımlayıcı madde analizi yürütülmüştür. Resmî olarak iptal edilen sorular (n=2) dışlandıktan sonra 188 ADÇC maddesi analiz edilmiştir. Sorular; konu başlığı, madde formatı (bilgi temelli vs olgu/vaka temelli), görsel materyal varlığı ve Bloom temelli bilişsel düzey (en yüksek bilişsel süreç esas alınarak Düzey 1-3) açısından kodlanmıştır. Değerlendiriciler arası uyum, rastgele seçilen 50 soru üzerinde Cohen's kappa=0,8677 olarak saptanmıştır. Dönemler boyunca düşük düzey bilişsel talep baskın bulunmuştur. Düzey 2 (Uygulama/Analiz) sorularının oranı 2012-2022'de %9,4 iken 2023-2025'te %20,0'ye yükselmiş ve bu sorular tutarlı biçimde vaka temelli olmuştur; ancak bu artış istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır (OR=2,40; p=0,075; %95 GA: 0,98-5,90). Görsel içeren sorular 2012-2022 döneminde nadir görülmüş (5/138; %3,62) ve 2023-2025 döneminde hiç yer almamıştır (0/50). Konu kapsamı zaman içinde yeniden dağılım göstermiş ve sınavın vurgu alanlarında değişime işaret etmiştir. DUS-ADÇC değerlendirmesi, ağırlıklı olarak hatırlama/anlama düzeyinde kalmakta; daha üst düzey klinik akıl yürütmeyi sınırlı ölçüde temsil etmekte ve klinik açıdan anlamlı görselleri asgari düzeyde kullanmaktadır. Bu bulgular, iyi tasarlanmış vaka temelli ve görsel destekli maddelerin artırılmasıyla ölçme geçerliğinin güçlendirilebileceğini; bunun da diş hekimliği eğitiminde klinik akıl yürütme ve görsel okuryazarlığı daha iyi destekleyebileceğini düşündürmektedir.
