Can AYDIN, Müberra DENİZ
European Journal of Research in Dentistry - 2025;9(3):233-237
Bu derleme çalışmasının amacı, diyabet ve periodontitis arasındaki çift yönlü ilişkiyi mevcut literatür doğrultusunda değerlendirmek, bu iki kronik hastalığın birbirini nasıl etkilediğini biyolojik mekanizmalar ve klinik sonuçlar açısından incelemektir. Çalışmamızda ulusal ve uluslararası literatürler incelenmiştir. Diyabet ve periodontitis arasındaki ilişkiyi değerlendiren klinik ve deneysel çalışmalar gözden geçirilmiştir. İncelenen araştırmalar, diyabetin periodontal dokular üzerindeki etkileri, periodontitisin glisemik kontrol üzerine yansımaları ve bu etkileşimin biyolojik temelleri açısından sınıflandırılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler diyabetin periodontal hastalıkların gelişiminde önemli bir risk faktörü olduğunu göstermektedir. Hiperglisemi, ileri glikasyon son ürünlerinin (AGEs) birikimine ve inflamatuar yanıtın artmasına neden olarak periodontal dokularda destrüksiyonu hızlandırmaktadır. Periodontitisin ise sistemik inflamasyonu artırarak insülin direncini kötüleştirdiği ve glisemik kontrolü olumsuz etkilediği görülmüştür. Periodontal tedavinin diyabetli hastalarda HbA1c düzeylerinde anlamlı iyileşme sağladığı bildirilmiştir. Diyabet ve periodontitis arasında karşılıklı etkileşime dayalı çift yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Bu nedenle, diyabetli bireylerde periodontal sağlık düzenli olarak değerlendirilmelidir. Periodontal tedavinin sistemik sağlık üzerindeki olumlu etkileri göz önünde bulundurularak multidisipliner bir yaklasşım benimsenmeli ve hastaların bireyselleştirilmiş izlem planları oluşturulmalıdır.
