Kardelen ASLAN, Gül KIZILTAN
Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(1):54-67
Diyabet günümüzde artış gösteren önemli bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Diyabetli bireyler diyabet tedavisi veya farklı nedenlerden dolayı yeme bozuklukları (YB) geliştirme riski altındadırlar. Bundan dolayı farklı çalışmalarda diyabetli bireylerde boz ulmuş yeme davranışı (BYD) ve YB patolojisi, prevelansı, komplikasyonları ve tedavi yaklaşımları araştırılmıştır. Tip 1 Diabetes Mellitus (T1DM) ve Tip 2 Diabetes Mellitus'ta (T2DM) farklı hastalık süreçlerinden dolayı farklı YB'ler gelişebilmektedir. Gene l olarak T1DM diabulimia, anoreksiya nervoza (AN), bulimia nervoza (BN) ve tıkanırcasına yeme bozukluğu (TYB) ile ilişkilendirilirken, T2DM TYB ve gece yeme sendromu (GYS) ile daha fazla ilişkilendirilmiştir. Örneklem büyüklüğü, cinsiyet, yaş gibi birçok faktörden dolayı Tip 1 ve Tip 2 Diabetes Mellitus'ta farklı prevelans oranları hesaplanmıştır. Bu hastalarda genel olarak yüksek Hemoglobin A1C (HbA1C) seviyesi, artmış diyabetik ketoasidoz ve mikrovasküler komplikasyonlar ve ideal olmayan Beden Kütle İnde ksi (BKİ) düzeyleri saptanmıştır. Önlem alınmazsa veya tedavi edilmezse bu bozulmuş parametreler hastalarda diyabet yönetiminin zorlaşmasına, hayat kalitesinin azalmasına ve ileri süreçlerde daha ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Bu nedenle diyabetli bireylerde YB'yi tespit etmeye yönelik tarama araçları geliştirilmeli, hastalara belirli periyotlarda tarama yapılmalı ve BKİ, HbA1C, yeme davranışı vb. parametreler yakından takip edilmelidir. Diyabetli bireylerde YB'nin erken tanı ve tedavisinin yapılmas ı için diyabet ve yeme bozuklukları ekibinin işbirliğini kapsayan multidisipliner bir çalışma gerekmektedir.
